دانشجویان ارشد برق تهران جنوب | دانلود آهنگ جدید


نقشه سیم کشی ماشین های لباسشویی مختلف به صورت کامل در زیر آورده شده است با استفاده از این نقشه می توان عیب یابی سیم کشی های لباسشویی و تعمیرات قسمت های برقی آنها را انجام داد فایل های نقشه های ماشین های لباسشویی دیگر در کلاس آموزش تعمیرات لوازم خانگی از طرف آموزشگاه به صورت رایگان در اختیار کارآموزان قرار می گیرد.

نقشه راهنمای سیم بندی لباسشویی های مختلف (۴۰ نقشه راهنما)

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی آ.ا.ک

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی آ.ا.ک مدل ۴۰۰F

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی آ.ا.ک ۴۰۲F

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی آبشار ارج

* دیاگرام سیم بندی لباسشوی آردل مدل ۲۱۱

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی آزمایش مدل ۲۰۰۱

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی ادیسون

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی ادیسون

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی ارج مدل ZF-50

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی ارج و کلویناتور مدل ۵۴۱۱۳۳۵۰۰

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی الکترولوکس مدل WH-37

* دیاگرام سیم بندی لباسشوی اوشین

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی ایندزیت مدل ۰۹۷ A01 – ۰۹۷A00

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی اینکس مدل ۵۱۰۳۳۸۰

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی جنرال مدل : ۹۶ D 560 (090)

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی زانوسی مدل SL – ۸۴

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی زانوسی مدل SL – ۲۵T

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی زانوسی مدل TH4 – ۵

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی زانوسی مدل G – ۵۲

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی سن جورجیو با خشک کن

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی سن جورجیو

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی فاکو مدل F/1905

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی فیلیپس مدل SL – ۲۰۲

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی کلویناتور مدل ۴۹۹

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی کن وود مدل ۹۹۹

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی کن وود مدل ۹۰۰

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی کندی مدل ۲۳۳۵۳

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی کندی مدل  ۳۷۰ – ۲۵۰

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی کندی مدل ۱۹۰ – ۳۹۰

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی کندی مدل ۱۳۲ – ۱۳۱

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی لاوامات – لاوالوکس

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی لومبارد

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی لینده

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی لیلا

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی وستینگهاوس

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی هوور مدل ۹۲ – ۹۰

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی هوور مدل ۷۷

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی هوور مدل ۹۹۰

* دیاگرام سیم بندی لباسشویی هوور مدل ۹۵۰

* دیاگرام سیم بندی هوور مدل ۶۰۰۰ – ۲۹۸۹۲

درباره : برق

🔴 حقیقت تلخ #رتبه_های_برتر

🔻«شو»ی هر ساله برخی مؤسسات و مدرسین کنکور: رتبه های برتر را ما پرورش داده ایم!

⁉️ “من رتبه برتر کنکور، موفقیت خودم را مدیون کلاس ها ، کتاب ها و جزوات موسسه یا استاد … هستم.”

‼️”من هم چون کتاب های موسسه یا استاد … را خریدم و خواندم موفق به کسب رتبه برتر در کنکور شدم.”
” من هم همین طور… .”

⚠️ همه ساله بعد از اعلام نتایج کنکور، برخی رتبه های برتر بر صفحه تلویزیون ، سایت ها و شبکه های اجتماعی ظاهر می شوند و این جملات را می گویند؛ در سطح شهر نیز تبلیغات محیطی مشابهی شکل می گیرد و چنین وانمود می شود که گویی تمام یا اکثر دارندگان رتبه های برتر کنکور، دانش آموخته موسسات و یا بعضی از مدرسین تست و کنکور هستند و برای رسیدن به موفقیت مشابه، راهی جز پول دادن به این موسسات و آن مدرس نیست!

🔸اما واقعیت چیست؟ آیا همه کسانی که در این تبلیغات پرحجم و پرخرج ظاهر می شوند واقعاً از کانال این مؤسسات و آن مدرسین گذشته اند؟
✅ بعضی موسسات و مدرسین کنکور به برگزیدگان کنکور گفته‌اند این پول را بگیر و جلوی دوربین یا در شبکه های اجتماعی بگو کتاب‌ها و جزوات ما را خواندی و در کلاس ها و آزمون‌ های ما شرکت کرده‌ای.

🔺این فریبکاری آشکار از موسساتی که نام آموزشی برخود نهاده اند، هر ساله تکرار شده، درحالی که هیچ نهادی با این مردم فریبی سراسری مقابله نمی کند.

🔘 استراتژی برخی از این مؤسسات و مدرسین کنکور که رسماً کاسبان نظام آموزشی کشور شده اند این است که با پمپاژ استرس، دروغ و تبلیغات به جامعه، درآمدهای فوق نجومی کسب کنند؛ آنها حتی توانسته اند بخش هایی از نظام آموزشی کشور را نیز آلوده کنند و این گونه است که می بینیم در فلان دانشگاه، عنوان می شود که حتماً باید خدمات آموزشی فلان موسسه یا مدرس توسط دانشجویان استفاده شود چون بهترین هست و همه افرادی که قبلا از این موسسه یا مدرس خدمات گرفتند موفق به کسب رتبه برتر شدند و یه تخفیف ویژه هم ارائه میشود که بیشتر استقبال شود. بدین سان، در جامعه ای که کتاب های وزین در آن، کمتر به تیراژ ۲۰۰۰ نسخه و یا چاپ دوم می رسد، مشاهده می کنیم که کتاب های کمک آموزشی با تیراژهای بالا و قیمت های گران به چاپ های متعدد می رسند و جیب صاحبان این موسسات را پر پول می کنند.

⚫️ جا دارد مسئولین آموزشی به عنوان متولی آموزشی کشور، علیه این موسسات و مدرسین اقدام به طرح شکایت کند و مدعی العموم نیز رأساً در قبال صحنه سازی های دروغین این موسسات و مدرسین وارد عمل شود چرا که آنان با این نمایش های ساختگی، صحنه سازی می کنند، اطلاعات دروغ به خانواده ها و دانشجویان می دهند و برای ثبت نام در موسسات شان، آنها را فریب می دهند.
به علاوه، جوانان نخبه ای که توانسته اند رتبه های برتر را کسب کنند، از همین الان توسط برخی از این مؤسسات آلوده به نیرنگ و رشوه می شوند.
این حق خانواده ها نیست که چند مؤسسه متقلب و دروغگو، با صحنه سازی فریب شان دهند، نگران شان کنند و پول شان را بگیرند.

⛔️🚫به این نمایش شرم آور و سودجویانه پایان دهید.

(جهت آگاهی لطفا نشر دهید)

▪️باتشکر – پورکاظم (۷ سال تجربه مشاوره کنکور ارشد و دکتری برق)
🎓 @BarghArshad
🌐 www.BarghArshad.ir

درباره : برق

ژنراتور آسنکرون چیست ؟ 

ژنراتور القایی

ژنراتور آسنکرون در واقع از لحاظ ساختمان همان موتور القایی یا موتور آسنکرون می باشد که تحت شرایطی تولید برق خواهد داشت .همانطور که می دانید در موتور های القایی سه فاز با اتصال به منبع نیرو یا برق سه فاز یک میدان دوار در استاتور موتور القایی ایجاد می شود که با سرعت سنکرون شروع به چرخش میکند ،که این سرعت سنکرون در فرکانس ۵۰ هرتز برابر ۱۵۰۰ دور بر دقیقه و در فرکانس ۶۰ هرتز برابر ۱۸۰۰ دور بر دقیقه می باشد .و همانطور که میدانیم منظور از این چرخش چرخش میدان مغناطیسی است که در محیط استاتور شکل میگیرد و چون خطوط میدان مغطناطیسی در حین چرخش رتور را قطع میکنند در رتور یه ولتاژ و به طبع آن جریانی پدید می آید که حاصل آن یک میدان دوار خواهد بود که میدان استاتور را با سرعت کمی کمتر دنبال خواهد کرد .پس در نتیجه سرعت چرخش رتور از سرعت میدان مغناطیسی استاتور کمتر می باشد .حال اگر رتور را توسط یک محرک خارجی مثلا یک موتور دیزلی ،توربین بادی یا آبی به چرخش در بیاوریم چه اتفاقی خواهد افتاد ،اگر سرعت چرخش رتور از استاتور بیشتر شود به اصطلاح لغزش منفی می شود در نتیجه به جای اینکه استاتور در رتور جریان القا کند در این حالت رتور در استاتور جریان القا خواهد کرد در نتیجه در این حالت موتور تبدیل به ژنراتور می شود .

ولی ژنراتور های القایی نیاز به توان راکتیو دارند در نتیجه در صورتی که منبعی برای تامین توان راکتیو این ژنراتور ها نباشد نمی توان این نوع ژنراتور ها را راه اندازی کرد .

مزایای ژنراتور آسنکرون( القایی) :

۱- چون به سیستم تحریك احتیاج ندارد و ساختمان آن ساده است در نتیجه تعمیر و نگهداری آن آسان است.

۲- راه‌اندازی و بهره‌برداری از آن آسان است، زیرا نیازی به سنكرونیزاسیون یا تنظیم تحریك ندارد.
۳- جریان اتصال كوتاه آن كم است و زمان كاهش آن در مقایسه با ماشینهای سنكرون كوتاهتر است، زیرا در هنگام اتصال كوتاه، تحریك قطع می‌شود و جریان اتصال كوتاه فقط در یك مدت فوق‌العاده كوتاه جریان می‌یابد تا اینكه فلوی مغناطیسی ناپدید شود.

۴-وقتی بار پس زده می‌شود، جریان تحریك قطع می‌شود و ولتاژ ناپدید می‌شود و لذا هیچگونه صدمه و خسارتی به بخشهای عایقی دستگاه از جانب ولتاژ اضافی صرفنظر از میزان افزایش سرعت رخ نمی‌دهد.

۵- وقتی ولتاژ سیستم افت می‌كند، جریان تحریك خودبه‌خود كاهش می‌یابد.

۶- جون گاورنر سرعت در حالت اتصال به شبکه مورد استفاده قرار نمی‌گیرد، لذا تا حدی كه سرعت آن از سرعت مجاز توربین هیدرولیكی بیشتر نشود به تولید انرژی ادامه می‌دهد.

۷- در مواقعی كه سیستم دچار اختلال می‌شود، این دستگاه می‌تواند به صورت پایدار و بدون قطع شدن به كار خود ادامه دهد.

خود تحریکی ژنراتور آسنکرون :

خود تحریکی ژنراتور القایی

همانطور که قبلا گفته شد این نوع ژنراتور ها بدون یک منبع تامین توان راکتیو نمیتوان تولید توان داشته باشند در نتیجه یا باید به شبکه برق یا شین بی نهایت متصل باشند یا باید توسط یک بانک خازنی توان راکتیو مورد نیاز آن ها تامین شود.حال این سوال پیش خواهد آمد که چگونه خازن مورد نیاز باید محاسبه شود ؟پاسخ ساده است توسط فرمول های زیر:

توان ظاهری (S = √۳ .V .I  (VA

توان اکتیو( P = S .cos θ ( W

توان راکتیو (Q = √{S²-P²} (VAR

در فرمول بالا V ولتاژ خط ،I جریان خط ،cos θ ضریب قدرت می باشد.

 Ic = Q/V                   جریان خازن  
 Xc = V/I  راکتانس خازنی در هر فاز 

حداقل ظرفیت خازنی در هر فاز:

C = ۱ / (۲*π*f*Xc) 

:ولتاژ و فرکانس در ژنراتور آسنکرون  

همانطور که میدانید در ژنراتور ها سنکرون سیستمی به نام  AVR با تغییر ولتاژ تحریک در ژنراتور های سنکرون عمل تنظیم ولتاژ را انجام میدهد ولی در ژنراتور های آسنکرون که به همین سادگی نیست و تنظیم ولتاژ کمی مشکل تر می باشد البته بحث ما در حالت خود تحریک یعنی حالتی که به شبکه برق یا شین بینهایت متصل نیست می باشد .چون ژنراتور القایی زمانی که به شبکه برق متصل می شود به دلیل بزرگ بودن این شبکه مجبور است از فرکانس شبکه پیروی کند .ولی  در حالت خود تحریکی چون میزان خازن در مقدار ولتاژ تاثیر گذار است شما فرض کنید ژنراتور با سرعت ۱۵۲۰ دور در حال چرخش است و دارای ۴۰۰ ولت ولتاژ می باشد حال یک موتور الکتریکی وارد مدار میشود تا از ژنراتور تغذیه کند اتفاقی که خواهد افتاد این است که مسلما دور موتور کاهش پیدا میکند و خاصیبت سلفی موتور باعث می شود خازن ها بخشی از راکتیو خود را صرف تامین راکتیو مصرف کننده کنند در نتیجه به دلیل تغییر سرعت و مقدار راکتیو در درسترس ژنراتور ولتاژ تغییر میکند .خب برای اینکه ولتاژ نوسان کمتری داشته باشد باید دور و خازن متصل به ژنراتور افزایش یابد ،افزایش دور توسط گاورنر در سیستم های با محرک دیزلی یا گازی  امکان پذیر است اما افزایش خازن را چه سیستمی انجام خواهد داد ؟

اینجاست که پای سیستم های SVC به میان می آید.

 چیست؟  SVC 

جبران ساز توان راكتیو استاتیكی (svc): یك مولد با جذب كننده استاتیكی توان راكتیو كه به صورت موازی متصل شده و خروجی آن برای مبادله جریان خازنی یا القایی تنظیم می‌شود، به طوری كه پارامترهای مشخصی در سیستم قدرت (نوعاً ولتاژ شینه) را حفظ یا كنترل نماید.این عبارت اصطلاحی عمومی برای یك راكتور قابل كلید زنی با تریستور یا قابل كنترل با تریستور و یا خازن (یا تركیب خازن و راكتور) قابل كلید زنی با تریستور است  عملكرد SVC بر مبنای تریستورهای فاقد قابلیت قطع دریچه است، و شامل تجهیزات جداگانه ای برای تقدم و تأخر فاز توان راكتیو است.
این تجهیزات عبارتند از راكتور: با قابلیت كلید زنی یا كنترل تریستوری برای جذب توان راكتیو، و خازن: با قابلیت تریستوری برای تأمین بار راكتیو. برخی SVC را گزینه ارزان قیمت‌تر نسبت به STATCOM می دانند، هر چند اگر ملاك مقایسه بر اساس عملكرد مورد نیاز باشد، و نه فقط مقدار MVA، وضعیت به این صورت نخواهد بود.




درباره : برق

دانلود کتابچه راهنمای ارت سنجی کلمپیدانلود کتابچه راهنمای ارت سنجی کلمپی

کتابچه راهنمای ارت سنجی کلمپی به معرفی روش اندازه گیری مقاومت ارت با استفاده از دستگاه های کلمپی می پردازد و از دو جزوه به اسامی Guide to clamp-on earth testing و راهنمای استفاده از دستگاه های ارت سنج کلمپی DET14-DET24 که هر دو از انتشارات شرکت Megger هستند تهیه شده است.

نکته حائز اهمیت اینکه کتابچه راهنمای ارت سنجی کلمپی روش های استفاده از دستگاه کلمپی را بررسی کرده و اعداد و ارقام و شیوه های اجرای تاسیسات اشاره شده در آن ممکن است با ضوابط و استانداردهای کشور ما متفاوت باشند.

آزمایش کیفیت سیستم زمین یکی از اساسی ترین مباحث در زمینه نگهداری سیستم های الکتریکی به شمار می رود.از الکترودهای زمین برای تامین مسیری امن جهت دفع جریان های ناشی از خطا برخورد صاعقه الکتریسیته ساکن و امواج الکترومغناطیسی یا رادیویی استفاده می شود.

 

ارت سنج کلمپی یا گیره ای

ارت سنج کلمپی در صورت استفاده صحیح سبب افزایش کارآیی و سرعت می شود زیرا به جداسازی سیستم ارت و جاگذاری الکترودهای موقت نیست. درون گیره دستگاه از یک سیم پیچ فرستنده جهت اعمال ولتاژ و یک سیم پیچ گیرنده جهت اندازه گیری جریان استفاده شده این دستگاه ولتاژ مشخصی را به یک مدار کامل اعمال کرده و پس از اندازه گیری جریانی که در مدار جاری می شود (با استفاده از قانون اهم) مقاومت مدار را محاسبه می کند.

 

فهرست مطالب کتابچه راهنمای ارت سنجی کلمپی

پیشگفتار

مقدمه

روش افت پتانسیل یا افت ولتاژ

ارت سنج کلمپی یا گیره ای

ارت تستر کلمپی (گیره ای) چگونه کار میکند ؟

موارد استفاده از ارت سنج کلمپی

اندازه گیری جریان نشتی به زمین

مسائلی که باعث بروز خطا می شوند

مزایای اندازه گیری بدون استفاده از میله کمکی

جمع بندی

 

مطالب مرتبط :

پاورپوینت سیستم ارت

پروژه اتصال به زمین ارت

پروژه بررسی و محاسبه سیستم ارتینگ در بناهای ساختمانی

پایان نامه سیستم ارتینگ دکل های انتقال و توزیع برق

پروژه سیستم ارت و محاسبات آن

پروژه رویکردهای جدید در شبکه زمین و لزوم ارت در تاسیسات برقی

پروژه حفاظت از برج های خطوط انتقال در برابر صاعقه با سیستم ارتینگ

 

—————————————————www.powerjam.ir—————————————

downloadدانلود : دانلود کتابچه راهنمای ارت سنجی کلمپی

رمز : www.powerjam.irpassword

size    حجم : ۲MB

homeمنبع : وب سایت برق تهران جنوب

—————————————————www.powerjam.ir—————————————

درباره : برق

وزارت بهداشت می گوید سالیانه در ایران در حدود ۷۰۰ نفر بر اثر برق گرفتگی می‌میرند. تازه این فقط آمار کشته‌هاست و تعداد سوختگی‌ها و آسیب دیده‌ها بماند.
آمارها نشان می دهد هرچه ما در صنعت خودرو سازی پیشرفت می کنیم، تعداد مرگ و میر ناشی از تصادفات کمتر می شود، ولی در برق اینگونه نیست و هر چه برق تهران جنوب گسترش بیشتری می یابد، تعداد مرگ و میر ناشی از آن هم بیشتر می شود. به همین خاطر است که استانداردها و مقررات برق روز به روز سخت گیرانه تر عمل می کنند.

شاید این جملات را زیاد شنیده باشید که، فلانی را برق گرفت و پرت کرد، یا فلانی را برق گرفته بود و بجای اینکه او را پرت کند به بدنش چسبیده بود و او را رها نمی‌کرد، یا تازه عروس بیچاره که برای اولین بار می خواست از ماشین لباسشویی جدیدش استفاده کند دچار برقگرفتگی شد و مُرد.
یا برعکس، شخصی هست که به سیم فاز دست می زند و اصلاً دچار برقگرفتگی نمی شود. بیایید این موارد را بررسی کنیم و ببینیم که اصلاً چه اتفاقی می افتد که یک انسان دچار برقگرفتگی می شود. بر یک برقکار یا مهندس برق یا هر فرد عادی واجب است که از این مسئله آگاه باشد تا بتواند قبل از ایجاد خطر آن را تشخیص داده و مانع از آن شود.

اگر بخواهیم انواع برقگرفتگی را ذکر کنیم به شرح زیر است:

  • اتصال مستقیم قسمتی از بدن یک فرد با سیم دارای جریان برق (فاز)
  • اتصال سیم فاز با بدنه دستگاه های برقی که معمولاً این اتصال از داخل دستگاه اتفاق می افتد و قابل رویت نیست.
  • قرار گرفتن بدن یا دست های یک فرد در میان دو سیم دارای اختلاف ولتاژ، مثلاً اگر یک دست فرد با سیم نول و دست دیگر با سیم فاز برخورد کند- یا اینکه یکی از دست‌ها با فاز R و دست دیگر با فاز S تماس پیدا کند (در برق ۳ فاز).

در کل شما باید این را بدانید که بدن یک انسان رسانا است و می تواند به مثابه یک سیم برق عمل کند یعنی جریان برق می تواند همانطور که از سیم ها عبور می کند از بدن ما هم عبور کند.

از آنجایی که بدن انسان هادی و رسانا در مقابل جریان برق است اگر بدن انسان با سیم برق اتصال پیدا کند در این صورت الکترون ها از داخل آن سیم حرکت کرده و سعی می کنند که از طریق بدن فرد، خود را به زمین برسانند و در اثر این عبور الکترون ها از بدن، ماهیچه ها منقبض شده، سیستم عصبی از کار می‌افتد و تنفس شخص بند خواهد آمد.

کره زمین حالت خنثی دارد یا میتوان گفت که ولتاژ آن صفر است. و چون یک انسان با پاهایش روی زمین قرار می گیرد و با زمین در تماس است پس ولتاژ بدن ما هم تقریباً صفر است. حالا اگر قسمت های بالایی بدن با یک سیم یا هر جسم رسانایی که دارای ولتاژ است تماس پیدا کند، الکترون ها از آن سیم وارد بدن ما می شوند و از بدن ما عبور می کنند و از مسیر بدن خود را به زمین می رسانند. و همین عبور الکترون ها از بدن، عامل برقگرفتگی است.

شاید شنیده باشید که شخصی در اثر تماس با یک وسیله برقی مثل بدنه یخچال یا ماشین لباسشویی، دچار برقگرفتگی شده است. حالا به هر نحوی سیم فاز با بدنه فلزی یخچال تماس پیدا کرده است، که معمولاً این اتفاق از داخل خود دستگاه صورت می گیرد و برای شخص قابل رویت نیست. آنگاه زمانی که دست شخص به بدنه فلزی یخچال برخورد کرده است، الکترون ها از مسیر دست ها وارد بدن شخص شده و از بدن او عبور می کنند و از مسیر پاهای شخص خود را به زمین می رسانند. در این صورت برق گرفتگی حادث می شود.

برق گرفتگی بر اثر اتصال بدنه

فلفسه ارت چیست و چرا در استانداردهای برق نصب سیم ارت الزامی شده است؟

کاری که سیستم ارتینگ انجام می دهد، این است که مسیر حرکت الکترون ها تا زمین را کوتاه تر می کند، تا وقتی که بدنه دستگاهی مثل یخچال برقدار شد و کسی به بدنه یخچال دست زد، الکترون ها به جای اینکه از بدن شخص عبور کنند از طریق سیم ارت در داخل زمین تخلیه شوند و وارد بدن فرد نشوند. پس اگر در تصویر بالا سیم ارت وجود داشت آن جریان الکتریکی از طریق سیم ارت به زمین منتقل میشد و شخص دچار برقگرفتگی نمیشد.

 

برق گرفتگی بر اثر به هم ریختن کار منظم قلب، متوقف کردن دستگاه تنفسی، سوختگی بدن، آسیب جدی به مغز و سیستم عصبی، می تواند باعث مرگ انسان شود.

نقره، مس و طلا فلزاتی هستند که کمترین مقاومت را دارند یعنی الکترون ها به راحتی از داخل آنها عبور می کنند ولی بدن یک انسان دارای مقاومتی بین ۱۳۰۰ تا ۳۰۰۰ اهم است و جریان برق به همان راحتی که از طلا و نقره عبور می کند نمی تواند از بدن یک انسان عبور کند. گفته می شود که جریانی در حد ۵۰ میل آمپر می‌تواند برای یک انسان کشنده باشد. پس حالا اگر ما این ۵۰ میلی آمپر (۰٫۰۵ آمپر) را در ۱۳۰۰ ضرب کنیم به عدد ۶۵ ولت می رسیم. یعنی حداقل ولتاژ خطرناک برای انسان ۶۵ ولت است. یعنی اگر می دانید ولتاژ یک سیم بیشتر از این مقدار است نباید به آن دست بزنید. به همین خاطر است که کلید محافظ جان را با ۳۰ میلی آمپر نشتی تولید می کند تا قبل از اینکه یک جریان خطرناک از بدن انسان عبور کند، این کلید برق را قطع کند.

مقدار جریانی که از بدن انسان عبور می کند به ویژگی های جسمی شخص، نوع جریان، شدت جریان، مقاومت بدن، مدت زمان عبور جریان و مسیری که برق از بدن شخص طی می کند بستگی دارد. اگر بدن شخص خیس باشد به خاطر کاهش مقاومت بدن، برقگرفتگی شدیدتر و اگر بدن خشک باشد برقگرفتگی حداقل خواهد بود.

انواع برق گرفتگی

بدترین حالت های برق گرفتگی زمانی خواهد بود که دست چپ یک شخص با سیم یا جسم برقدار برخورد کند. در این حالت بیشترین جریان از مسیر قلب عبور خواهد کرد. یا اینکه سیم برق با سر شخص برخورد کند که در این صورت هم جریان زیادی از مغز می گذرد.

مسیر عبور جریان برق از بدن حالت های دیگری هم دارد به این حالت ها نگاه کنید:

انواع برق گرفتگی

مثلاً در تصویر بالا در حالت شماره ۱۳ ، سیم برق با سر شخص برخورد کرده و چون دست شخص با دیوار در تماس بوده است، الکترون ها از مسیر سر وارد بدن شده اند و از مسیر دست ها از بدن خارج شده اند. احتمالاً در این حالت شخص دارای کفش مناسب بوده زیرا الکترون ها از مسیر پاهای او عبور نکرده اند. حالتهای دیگر را خودتان می توانید بررسی کنید.

 

واکنش بدن در مواجه با برق گرفتگی

چرا بعضی ها را برق می گیرد و پرت می کند و بعضی ها را نه؟

دانستن پاسخ این سوال برای هر برقکاری لازم و ضروری است. می دانیم که تمام مفاصل بدن در یک جهت خم می شوند. مثلاً انگشتان شما می توانند به سمت کف دست خم شوند. یا پاهای شما می توانند به سمت عقب خم شوند ولی به سمت جلو قابلیت خم شدگی ندارند. گفتیم که وقتی ماهیچه ای از بدن دچار برقگرفتگی می شود آن ماهیچه منقبض می شود (جمع می شود). زمانی که ماهیچه منقبض می شود آن مفصل را در جهتی که خم می شود، خم می کند. یعنی وقتی یک انگشت شما دچار برقگرفتگی می شود، ماهیچه آن انگشت منقبض می شود و انگشت به صورت ناخواسته به سمت کف دست خم می شود.

برق گرفتگی دست انسان

حالا اگر سیم برق در قسمت کف دست باشد، پس انگشت شما بیشتر به سمت سیم برق می رود و به آن می چسبد ولی اگر سیم برق در پشت انگشت شما باشد، انگشت شما به سمت کف دست خم می شود و از آن فاصله می گیرد. به همین خاطر است که می گویند اگر شک دارید که سیمی برقدار است یا نه و می خواهید آن را با انگشت تست کنید (که البته هیچ وقت نباید چنین ریسکی کرد) با پشت دست به آن ضربه بزنید، تا اگر دچار برقگرفتگی شدید به صورت اتوماتیک دست شما به سمت عقب برگردد و از سیم جدا شود.

 

بر یک برقکار واجب است که برای جلوگیری از برقگرفتگی این موارد را حتماً رعایت کند.

۱- روکش روی دسته سیم چین و دسته انبردست شما همیشه باید سالم باشد.

۲- هر چقدر هم که ماهر هستید هیچ وقت با برق شوخی نکنید و موارد ایمنی را جدی بگیرید.

۳- هنگام سرویس و تعمیر تابلوهای برق یا سایر وسایل برقی روی صفحات لاستیکی یا تخته های چوبی و پلاستیکی که مخصوص این کار ساخته شده اند بایستید.

کف پوش عایق

۴- از کفش کار مناسب استفاده کنید. هرچقدر کفی کفش کلفت تر باشد و جنس آن از لاستیک یا پلاستیک باشد بهتر است.

اگر خاطرتان باشد گفتیم که بعضی از برقکارها به سیم برق دست می زنند و دچار برقگرفتگی نمی شود. چه رازی وجود دارد؟

پاسخ بسیار ساده ست. آنها از کفش مناسب استفاده می کنند. زمانی که شما یک کفش عایق داشته باشید، و به سیم برق دست بزنید، الکترون ها وارد بدن شما می شوند ولی راه خروجی از بدن ندارند و به همین خاطر شما دچار برقگرفتگی نمی شوید.

 

و برای اشخاص عادی این موارد را پیشنهاد می کنیم تا دچار برق گرفتگی نشوند:

  • زمانی که دستتان خیس است به هیچ کلید یا پریز یا وسیله برقی دست نزنید.
  • در آشپزخانه همیشه دنپایی پلاستیکی به پا کنید.
  • در محیط های مرطوب مثل حمام از وسایلی مثل بخاری برقی یا سشوار یا ماشین لباسشویی استفاده نکنید.
  • هیچ وقت هیچ وقت روی سیم های برق، لباسهای خیس پهن نکنید.
  • حتماً در ساختمان تان از کلید محافظ جان استفاده کنید، قیمت یک محافظ جان معمولی در حدود ۵۰ هزار تومان است.
  • از عبور دادن سیم ها از کف منزل یا زیر فرش ها جداً خودداری کنید.
  • در قسمت بالا و پایین کلیدها و پریزهای برق (از سقف تا کف زمین) هیچ وقت میخ نکوبید. چون لوله های برق از این مسیرها عبور می کنند.
  • پریزهای جدید همگی دارای محافظ کودک هستند، تا بچه ها نتوانند اشیا فلزی را داخل سوراخ پریزها فرو کنند. بهتر است از این پریزها استفاده کنید.
  • هنگام سرویس و دستکاری کولر آبی بسیار مراقب باشید، بیشترین آمار برق گرفتگی در ایران از همین مورد بوده است. حتماً از یک برق کار ماهر کمک بگیرید.
  • اگر در ساختمان های مرتفع زندگی می کنید و سیم های تیر برق از جلوی پنجره شما رد شده است، درب پنجره را با توری های مخصوص بپوشانید تا احتمال دسترسی و نزدیک شدن به بیرون از پنجره امکانپذیر نباشد.
  • در هنگام کار با برق دستکش داشته باشید و از کفش مناسب استفاده کنید.
  • هنگام تعویض لامپ ها، یک چهار پایه پلاستیکی یا چوبی در زیر پایتان قرار دهید.
  • قبل از انجام هر کاری حتماً فیوزهای برق را قطع کنید.
  • اگر می خواهید کف آشپزخانه را بشویید، فیوز مربوط به آشپزخانه را قطع کنید.
  • کودکان علاقه زیادی به جویدن سیم های برق دارند. هیچ سیم برقی نباید در دسترس کودکان باشد، سه راهی های سیمدار را از دسترس کودکان دور نگه دارید.

برق گرفتگی کودکان

درباره : برق

از پنکه سقفی جهت خنک نمودن محیط اتاق و یا دفتر استفاده می شود. به دلیل آنکه این نوع از پنکه محل استقرار ثابتی دارد ، طبیعی است کاربرد آن نسبت به پنکه رومیزی قدری متفاوت می باشد اما اصول کار هر دو نوع پنکه مذکور یکی است تعمیرات این لوازم در دوره تعمیرات لوازم خانگی به صورت کاملا تخصصی بیان خواهد شد.

اجزاء اصلی پنکه سقفی

در پنکه سقفی از دو دسته سیم پیچی اصلی و کمکی استفاده شده است. با رسیدن ولتاژ به موتور ، روتور که در واقع پره های پنکه نیز بدان وصل است تحت تأثیر دو میدان مغناطیسی حاصله از سیم پیچی های اصلی و کمکی به گردش در آمده و موجب خنک شدن محیط می شود.

برای آنکه بین دو میدان اصلی و کمکی  اختلاف فاز به وجود آید و راه اندازی (استارت) با قدرت و گشتاور بیشتری همراه باشد از یک خازن ، سری با سیم پیچ کمکی استفاده می کنند. بنابراین می توان نتیجه گرفت که نقش خازن در پنکه سقفی ، راه اندازی روتور است که در صورت خرابی آن ، این عمل دشوار انجام شده و یا (در اکثر پنکه های سقفی) به هیچ وجه انجام نمی شود (شکل ۱-۱۶).

جهت مطالعه چگونگی عملکرد و راه اندازی روتور به مبحث ۲-۱۲-۱ رجوع فرمایید.

نحوه تعمیرات پنکه سقفی

شکل ۱-۱۶: نمایش سیم پیچ های موتور پنکه سقفی

بدیهی است در تمام ساعات شبانه روز نیاز انسان به خنک شدن هوا به یک اندازه نخواهد بود از این رو لازم است سرعت موتور پنکه دارای انعطاف لازم باشد.

جهت دستیابی به این منظور در اکثر پنکه های سقفی (باستثنای نوع لوستردار آن) سر راه فاز موتور ، از یک سیم پیچی با خروجی های مختلف استفاده می شود.

در مبحث ۱-۴-۱ به تأثیر افزایش مصرف کننده ها و تقسیم ولتاژ بین آنها در مدار سری اشاره شده شد .

همان طور که در شکل ۲-۱۶ دیده می شود اگر سلکتور (کلید انتخاب کننده) برروی خروجی ۱ قرار گیرد ، ولتاژ منبع تغذیه (۲۲۰ ولت ) مستقیماً به موتور می رسد و نتیجه می شود که حالت ز بیشترین سرعت روتور را ایجاد می کند.

در حالت ۲ ، سیم پیچی R1 با ۲۱ اهم سر راه موتور پنکه قرار می گیرد و از آنجا که قدری ولتاژ در آن افت خواهد کرد ، سرعت پنکه نسبت به حالت ۱ ، اندکی کاهش خواهد یافت و این کاهش سرعت با قرار گرفتن سلکتور بر روی حالت ۳ نمود بیشتری می یابد. زیرا در این حالت سیم پیچ R2 با R1 و موتور سری می شود و براساس قانون تقسیم ولتاژ بین مصرف کننده های یک مدار سری ، سهم ولتاژ کمتری به موتور رسیده و از سرعت پنکه به همان نسبت کاسته می شود.

از بحث فوق نتیجه می شود که کمترین سرعت پنکه را د رحالت ۵ خواهیم داشت زیرا در این وضعیت کلید ، تمام سیم پیچ های R1  الی R5 با موتور سری قرار خواهند گرفت.

مدار الکتریکی پنکه سقفی به همراه موتور و کلید چند حالته

شکل ۲-۱۶: مدار الکتریکی پنکه سقفی به همراه موتور و کلید چند حالته ۱۰۱ – MODEL NO CF

۲ – ۱ – ۱۶ – عیب یابی پنکه سقفی

* عیب ۱: با روشن شدن پنکه سقفی ، فیوز برق منزل را قطع می کند.

علّت ۱: مدار اشتباه بسته شده است.

رفع عیب: اگر مدار را به تازگی کامل نموده اید ، یکبار دیگر همه جزئیات را بررسی کنید و در صورت پی بردن به اشتباه ، سریع به رفع عیب بپردازید.

علّت ۲: خازن معیوب شده.

رفع عیب: در صورت خرابی دی الکتریک (عایق بین صفحات خازن) ، خازن جریان بسیار زیادی را از شبکه خواهد کشید و دریافت این جریان اضافی که در واقع چیزی در حدود جریان اتصال کوتاه است (مبحث ۲-۶-۱) منجر به تحریک فیوز و قطع برق منزل خواهد شد.

پیرو مطالب ارائه شده در مبحث ۶-۱۱-۱ می توانید پس از تشخیص عیب در خازن نسبت به تعویض آن اقدام نمایید.

علّت ۳: موتور کاملا سوخته است.

رفع عیب: در صورت اتصال سیم پیچهای موتور به یکدیگر ، جریان دریافتی موتور چیزی در حدود جریان اتصال کوتاه خواهد بود. البته لازم است ذکر شود که قبل از مشاهده عيب فوق ، موتور علایمی چون کاهش سرعت (حتی در حالت ۱) ، داغ شدن و ایجاد صدای خشن در حال کار را از خود بروز می دهد و در صورت ادامه کار ، عیب ۱ به وجود می آید. جهت رفع عیب لازم است موتور را به یک تعمیرکار مجرب بسپارید تا تجدید سیم پیچی شود.

* عیب ۲: پنکه سقفی روشن نمی شود.

علّت ۱: برق مدار قطع است و به موتور پنکه ولتاژ نمی رسد.

رفع عیب: با رعایت ایمنی کامل ، ولتاژ را در سیم های اصلی موتور (شکل ۲-۱۶) به توسط ولتمتر یا قسمت ولتاژ آومتر اندازه گرفته و اگر دستگاه ، ولتاژی را نشان نداد به جستجوی علّت قطع فاز یا نول باشید تا با رفع مشکل ، پنکه همانند گذشته به کار خود ادامه دهد.

علّت ۲: کلید پنکه خراب شده است.

رفع عیب: همان طور که در شکل ۲-۱۶ دیده می شود ، فاز پس از کلید به موتور می رسد و اگر به عللی در انتقال فاز از کنتاکت ورودی کلید مشکلی به وجود آید ، به دلیل آنکه به موتور ولتاژ نمی رسد ، از حرکت خواهد ایستاد. پس از باز کردن درب کلید ، به جستجوی عیب و رفع آن بپردازید.

علّت ۳: موتور کاملا سوخته است.

رفع عیب: در صورت سوختن کامل موتور ، اکثر پیچک ها قطع می شوند و در صورت رسیدن ولتاژ به موتور ، به هیچ وجه میدان مغناطیسی جهت حرکت روتور به وجود نخواهد آمد. جهت تجدید سیم پیچی پنکه سقفی می بایست به یک موتور پیچ مجرب مراجعه کنید.

* عيب ۳: شماره های ۱ و ۲ کلید پنکه کار می کنند اما پنکه در سایر شماره های کلید متوقف است.

علّت و رفع عیب: در کلید پنکه از سیم پیچهای متفاوتی استفاده شده که همه آنها با یکدیگر به حالت سری قرار میگیرند. در صورت قطع هر یک از چهار سیم پیچ شکل ۲-۱۶ ، آن قسمت از مدار که در ارتباط با آنهاست دچار مشکل می شود.

به عنوان مثال اگر سیم پیچ R2 قطع شود ، حالتهای ۳ ، ۴ و ۵ کلید عمل نخواهد کرد. صحت سیم پیچهای کلید را می توانید توسط آومتر دیجیتالی (سلکتور را بر روی W 200  قرار دهید) بررسی و اگر کلید به نظرتان معیوب آمد ، آن را تعویض نمایید.

* عیب ۴: صدای کار دستگاه زیاد است.

علّت ۱: مشکل از نوع مکانیکی است.

رفع عیب: اگر صدا ، از نوع سایش آهن است و یا صدای صوت خاصّی از موتور پنکه شنیده می شود و با خاموش شدن پنکه این صدا به تدریج کاهش می یابد ، به طور قطع مشکل مکانیکی و از ناحیه بلبرینگ هاست که باید آنها را با نوع مشابه تعویض کنید. بر روی پوسته خارجی بلبرینگ اعداد و حروفي نوشته می شود که در واقع مشخصات آن است و به هنگام خرید ذکر آنها الزامی است.

علّت ۲: عيب از موتور است.

رفع عیب: اگر بلافاصله پس از قطع برق پنکه ، صدا نیز قطع شود ، عیب پنکه از نوع الکتریکی است. در واقع اتصال کلافهای موتور میدانهای مغناطیسی متعددی را در مقابل یکدیگر به وجود می آورد ، که درگیری میدانهای مذکور صدای مورد نظر را به وجود خواهد آورد و چون به محض قطع برق ، صدا متوقف می شود ، عیب از نوع الکتریکی بوده و موتور باید تجدید سیم پیچی شود.

* عیب ۵: با حرکت کلید و در واقع رسیدن ولتاژ به موتور ، صدای هوم شنیده می شود اما پنکه حرکت نمی کند.

علّت ۱: موتور در حالت گریپاژ است.

رفع عیب: گریپاژ به عدم توانایی حرکت دو شیئی متحرک بروی یکدیگر گفته می شود. در موتور پنکه فرسایش شدید بلبرینگ ها می تواند زمینه را برای بروز گریپاژ فراهم آورد. ابتدا سعی کنید با وارد آوردن نیرو ، پروانه ها را بچرخانید. اگر در مقابل خود مقاومتی را احساس کردید و یا اصلا پنکه حرکت نکرد ، حدس شما کاملا درست است و باید بلبرینگ را تعویض کنید.

علّت ۲: خازن خراب شده است.

رفع عیب: در مبحث ۲-۱۲-۱- الف به نقش خازن در استارت آسنکرون های خازنی اشاره شد. بدیهی است که معیوب بودن خازن ، مانع ایجاد گشتاور لازم شده و این مشکل بالاخص در زمان استارت و آغاز  کار پنکه نمود بیشتری خواهد داشت. البته می توان با یک تست ساده به قطعی بودن عیب در خازن پی برد. اگر پس از حرکت کلید و به محض شنیدن صدای هوم ، با وارد کردن نیروی کمکی (چرخاندن پره های پنکه) موتور به راه افتاد یکی از علل بروز عیب می تواند خرابی خازن باشد. جهت حصول اطمینان از خازن می توانید آن را مطابق مطالب مبحث ۶-۱۱-۱ مورد آزمایش قرار دهید.

علّت ۳: یکی از سیم پیچهای اصلی یا کمکی قطع شده است.

رفع عیب: اگر در بررسی خازن (علّت ۲) ، عيب خاصی مشاهده نشد ، بدون شک یا سیم پیچ اصلی و یا کمکی از مدار جدا شده اند که باید اتصالات بررسی و در نهایت موتور تجدید سیم پیچی شود.

علّت ۴: موتور نیم سوز است.

رفع عیب: بر اثر اتصال کلافهای سیم پیچی درون موتور با یکدیگر (اتصال حلقه) و با کلافهای مجاور (اتصال کلاف) ، میدان مغناطیسی مورد نیاز جهت چرخش پنکه تضعیف شده و عیب ۵ بروز می کند. برای رفع عیب کافی است که موتور تجدید سیم پیچی شود.

* عیب ۶: پنکه با قرار گرفتن کلید در حالت ۱ کار می کند و در سایر شماره ها خاموش است.

رفع عیب: از آنجا که تمام پیچکهای داخل کلید با یکدیگر سری قرار گرفته اند یا پیچک R1 (شکل ۲ – ۱۶ ) قطع شده که علّت اصلی قطع جریان برق در سایر حالت های کلید است و یا تمامی پیچکها سوخته اند که در این حالت باید کلید پنکه تعویض شود.

* عیب ۷: موتور پنکه سریع داغ می شود و به سرعت لازم نمی رسد.

علّت ۱: بلبرینگها خراب شده اند.

رفع عیب: در صورت خرابی بلبرینگها ، علاوه بر آنکه پنکه سرعت لازم را نخواهد داشت از موتور صدای خشتی به گوش رسیده و اصطکاک زیاد داخل بلبرینگها ، موجب افزایش حرارت موتور می شود. در صورت سالم بودن سیم بندی پنکه ، تعویض بلبرینگها این عیب را به طور کامل برطرف می سازد.

علّت ۲: موتور نیم سوز است.

رفع عیب: بروز اتصال حلقه و کلاف در سیم بندی موتور ، علاوه بر آنکه میدان اصلی را تضعیف می کند و پنکه سرعت لازم را نمی یابد ، موجب کاهش مقاومت سیم پیچها و در نتیجه عبور جریان اضافی از پنکه خواهد شد عبور جریان مذکور حرارت موتور را شدیداً افزایش داده و موجب سوختن سایر پیچکهای سالم می شود. موتور مورد نظر باید تجدید سیم پیچی شود.

درباره : برق

در بررسی پنکه سقفی ملاحظه نمودید که حوزه خنک کنندگی آن محدود است و این مسئله می تواند به نوعی ، محدودیت در عملکرد محسوب شود. در حالی که پنکه رومیزی قابل حمل بوده و می توان از آن در مکانهای مختلف استفاده کرد نحوه تعمیرات پنکه رومیزی را می توانید در آموزش تعمیر لوازم خانگی به صورت کامل فرآگیرید.

این نوع از پنکه رومیزی نیز دارای موتور آسنکرون با سیم پیچهای متفاوت هستند. اساس چرخش روتور در پنکه ، به وجود آمدن دو میدان مغناطیسی دوّار است که هر یک از این دو میدان متأثر از عبور جریان الکتریکی درون سیم پیچهای مربوطه (اصلی وکمکی) می باشد. این دو دسته سیم پیچی در هنگام جاگذاری درون شیارهای استاتور ،  درجه با یکدیگر تفاوت موقعیت دارند. از سوی دیگر کاربرد خازن راه­انداز ، سری با سیم پیچ کمکی ، اختلاف دو میدان الکتریکی به وجود آمده را تشدید می کند تا در نتیجه همه عوامل مذکور ، گشتاور لازم جهت حرکت روتور ایجاد شود.

هر گاه سر راه یک موتور آسنکرون ، سیم پیچهای دیگری قرار داده شوند ، سرعت موتور را تحت تأثیر قرار خواهند داد (شکل ۳-۱۶).

نحوه تعمیرات پنکه رومیزی

شکل ۳-۱۶: حالت کلی اتصال سیم پیچهای موتور پنکه رومیزی

۱ – ۲ – ۱۶ – ساختمان پنکه رومیزی

اجزاء اصلی یک پنکه رومیزی عبارتند از :

١ – موتور                                             ۶- شبکه محافظ پروانه

۲- صفحه کلید                                       ۷- پایه

۳- تایمر                                                ۸- پروانه خنک کننده (دمنده)

۴- نگهدارنده پروانه                                   ۹- لامپ خبر

۵ – وزنه تعادل (در برخی از پنکه ها مانند کوهساران)

١- موتور

در مقدمه پنکه های رومیزی به اصول عملکرد موتور اشاره شد و لیکن باید در نظر داشته باشید که علیرغم حفظ رویه مذکور در تمامی پنکه ها ، هر یک از کارخانجات داخلی و خارجی طراحی منحصر به خود را دارند.

به عنوان مثال مشخصات کامل پنکه پارس خزر آورده شده تا با نمونه ای از طراحی موتور پنکه آشنا شوید

مشخصات کامل پیچکهای موتور پنکه پارس خزر

جدول ۱-۱۶: مشخصات کامل پیچکهای موتور پنکه پارس خزر

موقعیت پیچکها در استاتور پنکه پارس خزر

شکل ۴-۱۶: موقعیت پیچکها در استاتور پنکه پارس خزر

دیاگرام موتور پنکه رومیزی پارس

شکل ۵-۱۶: دیاگرام موتور پنکه رومیزی پارس

۲ – صفحه کلید

توسط کلیدهای پنکه ، برق به سیم پیچهای استاتور می رسد و تحت اثر هر یک از پیچکهای مذکور ، روتور با سرعت خاصی می چرخد. صفحه کلید را می توان مجموعه ای از سه کلید یک پل و یک شستی قطع دانست که با فشار آن هر یک از کلیدهای تک پل که در حالت وصل باشند ، در وضعیت قطع قرار می گیرند. فاز اصلی مدار پس از ورود به صفحه کلید به یک شین مسی وصل می شود و هر یک از کلیدها به محض قرار گرفتن در موقعیت وصل ، فاز را از شین مذکور دریافت و به موتور ارسال می دارند.

برخی از کارخانجات داخلی مانند پارس خزر تولیدات متنوعی دارد اما در انواع پنکه های تولیدی خود از یک صفحه کلید واحد استفاده کرده است. بدیهی است که برخی از پایه های اتصال ، در نوعی از پنکه کاربرد نداشته و به همین دلیل مورد استفاده قرار نگرفته است. به عنوان مثال می توان به پایه T در دو شکل ۱۱-۱۶ و ۱۲-۱۶ اشاره نمود.

شکل ۶-۱۶: صفحه کلید و تایمر پنکه رومیزی          شكل ۷-۱۶: صفحه کلید پنکه رومیزی

۳- تایمر

به کمک تایمر می توان زمان کارکرد دستگاه را تحت کنترل قرار داد (شکل ۶-۱۶). تایمر را می توان کلید اتومات زمان سنج نامید که در وسایل خانگی کاربردهای متنوعی دارد و درانواع الکترونیکی ، موتوری ، بادی و مکانیکی ساخته می شود. تایمر پنکه های رومیزی غالباً از نوع مکانیکی است. با حرکت ولوم در جهت عقربه های ساعت ، یک فنر تسمه ای جمع شده و بازگشت فنر به حالت اولیه خود نیاز به زمان معینی دارد. زمان مورد نظر در واقع تعیین کننده مدت کارکرد وسیله است و پس از بازگشت فنر به وضعیت عادی ، کلید تایمر به حالت قطع در آمده و موجب توقف چرخش پروانه پنکه می شود.

۴- نگهدارنده پروانه

به کمک این قطعه پلاستیکی ، پروانه برروی محور روتور مستقر شده و با آن (نگهدارنده پروانه) به چرخش در خواهد آمد. عموماً جهت چرخش نگهدارنده به منظور استقرار پروانه ، در جهت خلاف عقربه ساعت است. به این طریق با چرخش پروانه ، نگهدارنده مرتباً سفت تر شده و به راحتی باز نخواهد شد.

۵- وزنه تعادل

در بعضی از پنکه ها ، موتور سبک و در عین حال با سرعت بالا طراحی می شود. از این رو کنترل ارتعاش موتور در دوره­ای بالا ضروری است. جهت رسیدن به این منظور به روی پوسته موتور وزنه تعادل قرار می دهند. از این وزنه ها در پنکه های کوهساران و نسیم استفاده شده است.

۶- شبکه محافظ پروانه

به منظور جلوگیری از برخورد دست و یا اشیا دیگر با پروانه پنکه وبالاخص حفاظت اطفال در برابر خطر برخوردشان با پروانه در حال چرخش ، استفاده از شبکه محافظ ضروری است.

۷- پایه

پایه را به روش تزریق و معمولاً از جنس پلاستیک می سازند. موتور به توسط مهره گردنی پنکه به پایه متصل می شود. همچنین در پایه محل استقرار تایمر ، لامپ خبر و صفحه کلید تعبیه شده است. سیم بندی پنکه در زیر پایه انجام می گردد. در شکلهای ۶-۱۶ و ۷-۱۶ قسمتهایی از پایه پنکه دیده می شود.

۸- پروانه خنک کننده

جنس پروانه از پلاستیک انتخاب می شود تا وزن کمی داشته باشد و موتور آن را به راحتی به چرخش در آورد. دقت در طراحی و ساخت پروانه از اهمیت به سزایی برخوردار است. اگر پروانه طراحی صحیح نداشته باشد به هنگام چرخش با سرعت بالای ۱۰۰۰ دور در دقیقه موجب ایجاد لنگر شده و پایه پنکه حرکت شدیدی را خواهد داشت که کنترل آن میسر نمی شود مگر آنکه پروانه تعویض گردد.

همچنین اگر یکی از پره های پروانه بشکند ، مشکل فوق در حال چرخش مشاهده می شود.

۹- لامپ خبر

از این لامپ جهت مشخص شدن زمان کار دستگاه استفاده می کنند. البته این موردبه نحوه اتصال لامپ در مدار نیز وابسته است.

در پنکه های قدیمی لامپ خبر ، سری با سیم پیچ اصلی بسته شده و با فشار هر یک از کلیدهای پنکه (از آنجا که ولتاژ سیم پیچ اصلی تغییر می کند) نور لامپ تغییر خواهد کرد. امروزه در برخی از پنکه ها لامپ را مستقل به یک کلید متصل کرده اند که با فشار آن ، لامپ روشن و یا خاموش می شود

البته در مواردی هم لامپ را مستقیما به فاز و نول اصلی دستگاه متصل می کنند که با اتصال دو شاخه به پریز روشن شده و رسیدن برق به دستگاه را بیان خواهد کرد.

۲ – ۲ – ۱۶ – مدار الکتریکی پنکه رومیزی

مدار الکتریکی پنکه های رومیزی ساده و در عین حال بسیار شبیه به هم است. به عنوان مثال در شکلهای ۱۱-۱۶ و ۱۲-۱۶ تفاوت های چندانی دیده نمی شود بلکه در نقشه ۱۱-۱۶ علاوه بر صفحه کلید از یک تایمر نیز استفاده شد ، اما در مدار ۱۲-۱۶ تایمر وجود ندارد و تنها کلیدهای دستگاه تعیین کننده زمان و حالت کار پنکه هستند.

در مدار شکل ۱۱-۱۶ نول پس از دو شاخه وارد پایه L شده و از آنجا روانه تایمر می شود.

در صورت حرکت تایمر در جهت عقربه های ساعت ، کلید آن بسته شده و نول به پایه T و از آنجا به خازن و یک سر سیم پیچ موتور پنکه متصل می شود. فاز پس از دو شاخه به پایه O که در واقع یک شین مسی است متصل شده و با فشار هر یک از کلیدهای ۱ و ۲ و ۳ به یکی از سیم پیچهای موتور می رسد و متناسب با تعداد دور سیم پیچ ، میدان مغناطیسی و سرعت لازم را به وجود خواهد آورد.

در شکل ۱۲-۱۶ ، مدار الکتریکی پنکه رومیزی بدون تایمر دیده می شود که در کلاس تعمیرات لوازم خانگی بصورت کامل تشریح خواهد شد. طبیعی است که در این نوع از پنکه ، پایه T صفحه کلید مورد استفاده قرار نمی گیرد. قطع ارتباط هر یک از سیم های فاز موتور با صفحه کلید ، آن دور (سرعت) پنکه را با مشکل مواجه خواهد ساخت. رنگ سیم های متصل شده به خازن و همچنین سیم های فاز در اکثر پنکه های رومیزی مطابق رنگ های موجود در شکلهای ۱۱-۱۶ و ۱۲ – ۱۶ رعایت می شود. به همین دلیل تعویض موتور پنکه کار دشواری نخواهد بود.

 پنکه رومیزی بدون تایمر

شکل ۱۱-۱۶: پنکه رومیزی مجهز به تایمر                                 شكل ۱۲-۱۶: پنکه رومیزی بدون تایمر

۳ – ۲ – ۱۶ – عیب یابی در پنکه رومیزی

* عیب ۱: با فشار هر یک از کلیدهای پنکه ، فیوز برق منزل را قطع می کند.

علّت ۱: خازن راه انداز پنکه معیوب است. رفع عیب: اگر دی الکتریک خازن خراب شود ، بارهای مخالف انباشته شده روی جوشن ها ، مستقیماً با یکدیگر برخورد کرده و شرایط اتصال کوتاه را در خازن به وجود می آورند. بدیهی است عبور چنین جریانی از مدار موجب تحریک فیوز و در نتیجه قطع برق خواهد شد. جهت بررسی ، تست و تعویض خازن ، مطالب مبحث ۱۱-۱ را مطالعه فرمایید.

علّت ۲: موتور کاملاً سوخته است.

رفع عیب: موتور سوخته ای که موجب قطع برق منزل می شود ، ظاهر کاملاً مشخصی دارد زیرا رنگ سیم پیچهای سوخته ، قهوه ای تیره و حتی در مواردی کاملا سیاه خواهد بود. علاوه بر ظاهر سیم پیچها ، استفاده از اهم متر نیز می تواند مؤثر باشد.

لازم است بدانید که هر موتور قبل از رسیدن به این مرحله ، علائمی چون ضعیف شدن دور و قدرت ، داغ شدن بدنه موتور و… را از خود بروز می دهد و اگر موتور مورد نظر این علایم را قبلا نشان داده باشد ، تعویض و یا تجدید سیم پیچی آن الزامی است. البته در این موارد تنها استاتور تعویض می شود و روتور تنها در شرایطی که دچار تاب محور باشد تعویض خواهد شد.

* عیب ۲: پنکه روشن نمی شود.

علّت ۱: دو شاخه خراب شده است. رفع عیب: ممکن است اتصالات داخل دو شاخه ، از شاخکهای آن جدا شده باشند ، اگر دو شاخه از نوع غیر پرسی است ، قبل از هر عملی ، ابتدا آن را مورد بررسی قرار دهید.

علّت ۲: سیم رابط قطع شده است.

رفع عیب: این مورد در اغلب پنکه ها دیده شده زیرا اکثر مصرف کننده ها هنگام خارج کردن دو شاخه از پریز ، این عمل را با کشیدن سیم های رابط انجام میدهند و این امر موجب قطع سیم ها از شاخکهای دو شاخه و یا پارگی آنها در ابتدای دو شاخه خواهد شد. جهت بررسی سیم های رابط و حتی دو شاخه می توانید سیمای ورودی برق را در داخل پنکه مستقیماً به یکدیگر وصل کنید و بعد رابطهای اهم متر را به شاخکهای دو شاخه ارتباط دهید.

اگر دو شاخه و سیم رابط سالم باشند ، عقربه منحرف شده و اهم ناچیزی را نشان خواهد داد. رنج مناسب در این آزمایش برای آومتر ۱× R  است.

علّت ۳: یکی از سیم های اصلی زیر پایه پنکه قطع شده است.

رفع عیب: به آرامی زیر پایه را باز کنید و به صحت اتصالات سیم بندی پنکه بپردازید. اگر در این بررسی ، سیمی را از محل اتصال خود جدا شده یافتید ، سریع آن را در جای اصلیش مستقر کنید تا پنکه به وضعیت عادی خود بازگردد.

علّت ۴: صفحه کلید پنکه خراب است.

رفع عیب: جهت بررسی صفحه کلید نیازی به اهم متر نیست زیرا این قطعه یا دچار عیب مکانیکی و یا الکتریکی است. در صورت خرابی سیستم مکانیکی ، با فشار هر یک از کلیدها ، ارتباطشان با شین فاز برقرار نمی شود که باید سعی کنید این مشکل برطرف شود. در غیر این صورت صفحه کلید را تعویض کنید. کنید.

در مورد عیب الکتریکی تنها می توان گفت که ممکن است شین نول اکسید شده باشد که کلیدها حتی با استقرار بر روی شین مورد نظر نمی توانند از آن نول را دریافت و به موتور برسانند. این مشکل با سمباده کشیدن برروی شین و براق نمودن سطح مس آن برطرف خواهد شد.

علّت ۵: موتور کاملا سوخته است.

رفع عیب: به توضیحات علّت ۲ از عیب ۱ رجوع فرمایید.

* عيب ۳: پنکه کار می کند امّا پروانه دمنده سرعت لازم را ندارد.

علّت ۱: برق ضعیف است.

رفع عیب: اگر سرعت چرخش پروانه دمنده در روز مطلوب اما در شب رضایت بخش نیست ، يقينا ولتاژ در ساعات مورد نظر ، بیش از حد کاهش می یابد که این امر علاوه بر تأثیرگذاری بر روی پنکه ، عمر مفید تمامی وسایل برقی را کاهش می دهد.

علّت ۲: موتور نیم سوز است.

رفع عیب: اتصال حلقه و کلاف در استاتور پنکه ، میدانهای مغناطیسی را تضعیف و آنها را در مقابل یکدیگر قرار میدهد. در نتیجه علاوه بر کاهش سرعت پروانه دمنده ، صدای کار موتور افزایش یافته و استاتور داغ می شود. با تعویض استاتور معیوب پنکه به شرایط عادی خود باز می گردد.

* عيب ۴: حرکت پایه و گردنی پنکه در سرعت های بالا ، فوق العاده زیاد است.

علّت ۱: یکی از پره­های پروانه شکسته است.

رفع عیب: پروانه را کاملا مورد بازدید و بررسی قرار دهید. حتی اگر یکی از پره های پروانه اندکی شکسته باشد ، زمینه جهت لنگراندازی محور فراهم می آید و این مسئله در زمان اندکی موجب فرسایش بوشها می شود که عیب فوق تشدید خواهد یافت. بنابراین تعویض پروانه و حتی بوشها الزامی است.

علّت ۲: بوشها فرسوده شده اند.

رفع عیب: فرسایش بوشها زمینه را جهت ایجاد لنگر شافت موتور در حال چرخش فراهم می آورد. جهت تشخیص خرابی بوشها ، ابتدا پروانه را از محور جدا کنید و سپس محور روتور را با دست به طرف پایین و بالا حرکت دهید. در صورت خرابی بوشها ، محور حرکت کرده و جابجا می شود. تعویض بوشهای معیوب جهت بازگشت پنکه به شرایط عادی الزامی است.

علّت ۳: در تعمیر و یا سرویس و به هم بستن مجدد قطعات ، وزنه تعادل در محل خود قرار نگرفته است.

رفع عیب: در برخی از پنکه ها که در ساخت موتور ظرافت خاصی مورد نظر بوده و از طرفی سرعت چرخش روتور نیز بسیار زیاد است ، استفاده از دورهای بالای موتور لرزش شدیدی را در سطح گردنی و پروانه به وجود خواهد آورد که برای کنترل این ارتعاش از وزنه تعادل استفاده می کنند. اگر به هر دلیل این وزنه از پنکه جدا شود عیب ۴ به وجود می آید بنابراین لازم است وزنه را در محل مربوطه مستقر نمایید.

* عیب ۵: پنکه کار می کند اما چرخش اتومات گردنی به طرفین انجام نمی شود.

رفع عیب: انتهای روتور در موتورهای پنکه حالتی مارپیچی دارد که در حال کار ، چرخ دنده ای را به چرخش در خواهد آورد و با چرخش دنده ، میله ای که در انتهای چرخ دنده به گردنی متصل است نیز به حرکت در آمده و موجب چرخش گردنی به چپ و راست می شود. حال که این عمل انجام نمی شود ، بررسی خود چرخ دنده ها و صحت اتصال میله مورد نظر ، ضروری است. همچنین جهت ثابت نگهداشتن پنکه جهت وزیدن باد در یک جهت ، توسط یک قطعه به صورت عمودی ارتباط چرخ دنده های مذکور را ایجاد و یا قطع می کنند. اگر اهرم مورد نظر بالا باشد جهت وزش باد پنکه تنها در یک جهت است و در غیر این صورت یعنی با فشار اهرم به طرف پایین حرکت کردنی به طرفین آغاز می شود. عیب ۵ می تواند ناشی از فرسایش چرخ دنده متصله به این اهرم نیز باشد.

* عیب ۶: موتور صدای هوم می دهد امّا حرکت نمی کند.

علّت ۱: بوشها بیش از حد فرسوده شده اند.

رفع عیب: از آنجا که فاصله بین جداره های استاتور و هسته فلزی روتور بسیار اندک است ، فرسایش بوشها موجب برخورد آنها با یکدیگر شده و به همین دلیل علیرغم ایجاد میدانهای مغناطیسی ، روتور به حرکت در نمی آید. در صورت حرکت نیز ، لنگر انداخته و صدای شدیدی از موتور شنیده می شود. بنابراین تعویض بوشها ضروری است.

علّت ۲: خازن راه انداز خراب است.

رفع عیب: قبلاً به نقش این خازن در استارت و چرخش روتور اشاره شده است. بدیهی است که در صورت خرابی خازن ، اختلاف دو میدان اصلی و کمکی به اندازه ۹۰ درجه نبوده و روتور برای حرکت ، گشتاور لازم را در اختیار ندارد. جهت آزمایش و تعویض خازن توضیحات مبحث ۱۱-۱ را مطالعه کنید.

علّت ۳: موتور نیم سوز یا سوخته است.

رفع عیب: اگر هیچ کدام از علّت های ۱ و ۲ صحیح نبود ، بدون شک موتور پنکه سوخته است که در این حالت تعویض استاتور الزامی است.

درباره : برق

نحوه تعمیرات ریش تراش از این رو هائز اهمیت است که این وسیله برقی جهت اصلاح صورت در منزل – مسافرت – محل کار و… به صورت بسیار گسترده ای استفاده می شود. اصلاح صورت با استفاده از ریش تراش در حفظ و نگهداری پوست بسیار مؤثر است و از پیدایش چروکهای زودرس جلوگیری می کند. این مهم به کاربرد روزافزون ریش تراش افزوده است. ریش تراش ها را براساس کارشان به دو دسته تقسیم می کنند که در ادامه به شرح و بررسی هر یک خواهیم پرداخت.

۱ – ۱۷ – انواع ریش تراش

همان طور که اشاره شد بدون توجه به نوع انرژی محرکه مورد نیاز ریش تراش ها (برق شهر و برخی از باطری های خشک بهره می برند) ، آنها را براساس نوع حرکت تیغ به دو گروه تقسیم می کنند تعمیرات ریش تراش در کارگاه آموزش تعمیرات لوازم خانگی به صورت عملی برگزار می شود و تمامی انواع ریش تراش ها در این کارگاه مورد بررسی قرار خواهند گرفت.

۱ – ۱ – ۱۷ – ریش تراش با تیغ نوسانی

می دانیم که برق متناوب نسبت به زمان متغیر می باشد. یعنی ولتاژ نسبت به زمان مرتباً در حال تغییر از صفر به ماکزیمم است. بنابراین اگر یک سیم پیچ تحت تأثیر این برق مغناطیس تولید کند ، میدان به وجود آمده نیز مرتباً در حال نوسان و تغییر خواهد بود. در ریش تراش با تیغ نوسانی از این اصل بهره برده اند (شکل ۱-۱۷).

نحوه تعمیرات ریش تراش

شکل ۱-۱۷: اجزاء اصلی ریش تراش با تیغ نوسانی

با اتصال برق به سیم پیچ دور هسته ، یک میدان مغناطیسی متغیر به وجود آمده و این میدان مرتباً موجب جذب و دفع بازو (اهرم) نوسان ساز خواهد شد. بدیهی است که جذب اهرم در زمان اوج میدان مغناطیسی رخ میدهد و با نزول میدان به واسطه کاهش ولتاژ متناوب ، برگشت فر کشیده شده ، اهرم را به محل اولیه خود باز می گرداند و این عمل مرتباً اتفاق می افتد و نوسان شدیدی را به اهرم منتقل می کند. اهرم نیز نوسان به وجود آمده را به تیغه برنده که در شکل قابل رؤیت است انتقال می دهد و موهایی که با عبور از صفحه مشبک به تیغه در حال نوسان رسیده اند ، قطع می شوند.

۲ – ۱ – ۱۷ – ریش تراش با تیغ چرخشی

در این نوع ریش تراش ها ، اساس کار شباهت بسیار زیادی به مکانیسم همزن برقی دارد. در واقع بسته شدن کلید ، برق را به یک موتور یونیورسال کوچک می رساند و با حرکت آرمیچر ، چرخ دنده هایی که با مارپیچ انتهای آن ارتباط دارند به چرخش در خواهند آمد.

به هر یک از چرخ دنده ها یک محور متصل است که در انتهای محور تيغ عنکبوتی شکل مستقر می شود. برای آنکه بتوان توسط ریش تراش به راحتی صورت را اصلاح نمود و چروک های صورت مشکلی را به وجود نیاورد ، معمولا زیر محورها فنر قرار میدهند بر روی تیغ که معمولاً ۳ بازو و یا شش بازو دارد صفحه شیاردار قرار میگیرد و موهایی که از این صفحه عبور نموده و به تیغ که با سرعت بالایی در حال چرخش است رسیده اند سریع قطع شده و از صورت جدا می شوند.

شکل ۲-۱۷

اجزاء اصلی ریش تراش با تیغ چرخشی

شکل ۳-۱۷: اجزاء اصلی ریش تراش با تیغ چرخشی

۲ – ۱۷ – نقشه های عملی سیم پیچی آرمیچر در ریش تراش

پس همان طور که اشاره شد ، در برخی از ریش تراش های برقی ، از موتور یونیورسال استفاده شده است. صحت عملکرد موتور بالاخص آرمیچر در این نوع از ریش تراش ها فوق العاده با اهمیت است زیرا اگر آرمیچر با سرعت لازم نچرخد ، تیغ در برش موهای صورت دچار مشکل می شود.

در این قسمت اطلاعات عملی سیم پیچی آرمیچر سه نوع ریش تراش برقی آورده شده است. جهت مطالعه و دست یابی به نقشه های بیشتر می توانید به کتاب آموزش آرمیچرپیچی به زبان ساده رجوع فرمایید.

نقشه سیم پیچی و اطلاعات کامل آرمیچر ریش تراش کو مت

شکل ۴-۱۷: نقشه سیم پیچی و اطلاعات کامل آرمیچر ریش تراش کو مت Komet 26W

۱- تعداد تیغه کلکتور = ۱۶ عدد

۲ – تعداد شیار = ۸ شیار

۳-گام سیم بندی = ۴-۱

۴- نمره سيم = ۹/۰

۵- دور هر پیچک = ۱۷۵ دور

۶- سیم درون هر شیار = ۷۰۰ عدد

۷- قطر هسته = mm 8/22

۸- ارتفاع هسته = mm 3/24 –

۹ –  u=2

۱۰ – وضعیت = دو تیغه روبروی یک هسته

۱۱ – نوع سیم بندی = راستگرد پس رونده

عیب یابی در ریش تراش برقی

۳ – ۱۷ – : عیب یابی در ریش تراش برقی

* عيب ۱: ریش تراش روشن نمی شود.

علّت ۱: پریز مورد نظر برق ندارد.

رفع عیب: ریش تراش را در پریز دیگری مورد آزمایش قرار دهید. اگر روشن شد مشکل از پریز است و در غیر این صورت عیب را می بایست در خود ریش تراش جستجو کرد.

جهت بررسی منطقی پریز باید از آومتر (قسمت ولتاژ) استفاده کنید (رنج مورد نظر ۲۵۰ ولت متناوب است). اگر عقربه منحرف نشد باید پس از قطع برق منزل ، درپوش پریز را باز کنید و به رفع عیب بپردازید.

علّت ۲: دو شاخه یا سیم رابط خراب است.

رفع عیب: ابتدا ریش تراش را از برق جدا کنید و سپس سیم های ورودی برق را در داخل دستگاه به یکدیگر متصل نمایید. اگر سیم رابط و دو شاخه سالم باشند ، به محض ارتباط رابطهای آومتر (۱×R) با شاخکهای دو شاخه ، عقربه منحرف شده و اهم ناچیزی را نشان خواهد داد.

در غیر این صورت ، از آنجا که دو شاخه ریش تراش معمولاً از نوع پرسی است ، تعویض سیم رابط با دو شاخه الزامی است.

علّت ۳: کلید قطع و وصل خراب است. رفع عیب: دو شاخه را از برق جدا کنید و سپس توسط آومتر  (۱×R) به تست کلید بپردازید. اگر کلید سالم باشد با ارتباط رابطهای آومتر به آن در حالت وصل کلید ، عقربه به سمت صفر و در حالت قطع کلید ، عقربه برروی بی نهایت می ایستد. اگر نتیجه تست کلید متفاوت با مطلب مذکور بود ، به ناچار باید کلید را تعویض کنید زیرا کلید ریش تراش از نوع قطعاتی است که عموماً قابل تعمیر نیستند و یا پس از تعمیر ، بازده و عملکرد مطلوبی نخواهند داشت.

علّت ۴: یکی از اتصالات داخلی قطع شده است.

رفع عیب: اگر پس از باز شدن درپوش ریش تراش ، سیمی را از محل اتصالش جدا شده یافتید ، آن را مجدداً در محل مورد نظر مستقر کنید ، تا دستگاه به شرایط عادی خود بازگردد.

علّت ۵: موتور با سیم پیچ دستگاه سوخته است.

رفع عیب: اگر ریش تراش دارای موتور یونیورسال باشد با توجه به مطالب مبحث ۱-۱۲-۱- و به شناسایی و رفع عیب از آن بپردازید. اگر ریش تراش دارای سیم پیچ است (ریش تراش نوسانی) ، جهت تشخیص عیب می توان هم به روش عملی و هم علمی تحقیق نمود. سیم پیچ سوخته کاملا قهوه ای شده و تعداد زیادی از سیم های پیچیده شده دور هسته فلزی براثر ازدیاد حرارت پاره می شوند و اگر از اهم متر استفاده کنید ، به طور قطع دو پایه کلاف با یکدیگر ارتباط نخواهند داشت که این مطلب نشانه پاره شدن سیم های کلاف است. سیم پیچ مورد نظر باید تجدید سیم پیچی شود.

* عیب ۲: ریش تراش سریع داغ می شود.

علّت ۱: مشکل ریش تراش ناشی از عیوب مکانیکی است.

رفع عیب: وجود معایبی چون فرسایش چرخ دنده ها ، خرابی فنرها و… مقداری از انرژی الکتریکی را تلف نموده و موجب افزایش حرارت دستگاه می شود. البته ازدیاد حرارت می تواند معایب جدیدی را در ریش تراش شکل دهد. بنابراین سریعا باید عیب اصلی شناسایی و رفع شود.

علّت ۲: موتور نیم سوز است.

رفع عیب: اصلی ترین عامل در ایجاد حرارت بر روی بدنه وسایل برقی ، نیم سوز بودن موتورهاست. پدیده نیم سوز بودن موتور به اتصال حلقه و یا اتصال کلاف در آرمیچر و یا قطبها و یا هر نوع سیم پیچ مورد نظر گفته می شود. براثر وقوع اتصالهای مذکور ، مقاومت سیم پیچ کاهش یافته و زمینه را جهت افزایش جریان کشش موتور فراهم می آورد. عبور جریان اضافی علاوه بر افزایش دما ، موجب پاره شدن کلافها و شدت آسیب دیدگی دستگاه خواهد شد. به هر حال موتور و یا سیم پیچ نیم سوز باید تجدید سیم پیچی شود.

* عیب ۳: اصلاح صورت توسط ریش تراش به سختی انجام می شود.

علّت ۱: موتور نیم سوز است

رفع عیب: در صورت نیم سوز بودن موتور چه در ریش تراش با تیغ چرخشی و چه در نوع نوسانی ، تیغ سرعت و قدرت لازم را جهت قطع موها ندارد و از این رو لازم است مشکل موتور هر چه سریعتر برطرف شود.

علّت ۲: چرخ دنده ها فرسوده شده اند.

رفع عیب: در برخی موارد موتور سالم است اما فرسایش چرخ دنده ها موجب کاهش سرعت چرخش تیغ می شود. از این رو لازم است چرخ دنده ها را به طور کامل مورد بررسی قرار دهید.

علّت ۳: تیغ کند شده است.

رفع عیب: کندی تیغ در ریش تراش با تیغ چرخشی بیشتر به چشم می خورد. از این رو متناسب با مقدار کارکرد تیغ ، تعویض آن ضروری است. در شکل ۸-۱۷ تیغ عنکبوتی با شش پایه دیده می شود.

تیغ عنکبوتی با شش پایه

درباره : برق

کولر گازی از جمله وسایل برقی است که در برخی از مناطق جهان بالاخص مناطق حارّه­ای بشدت مورد استقبال قرار گرفته است. بدون استفاده از کولر ، تحمل دمای زیاد در فصول گرم سال دشوار بنظر میرسد. علیرغم عملکرد بظاهر یکسان کولرهای آبی و گازی ، راندمان در دستگاه بهیچ وجه قابل قیاس نیست زیرا کولر آبی در راستای خنک کنندگی محیط ، رطوبت را بشدت افزایش میدهد و این امر بتدریج سلامت انسان را تحدید نموده و منشاء بروز برخی از بیماریهای مفاصل استخوانی می شود. اصولا بهمین دلیل در مناطق مرطوب ، استفاده از کولر آبی عملا غیر ممکن است. کاهش دما و خنک کنندگی محیط توسط کولر گازی کیفیت بسیار مطلوبی دارد و اگر تفاوت قیمت آن نسبت به کولر آبی فاکتور تعیین کننده ای نبود ، کاربرد کولرهای آبی تا حدود بسیار زیادی محدود میشد.

۱ – ۱۸ – ساختمان کولرهای گازی

کولرهای گازی ، همچون بسیاری از وسایل برقی ، دارای دو جزء اساسی است:

اجزاء مکانیکی و اجزاء الکتریکی.

از آنجا که عناصر تشکیل دهنده کولر گازی شباهت بسیار زیادی به اجزاء بکار رفته در یخچال دارد ، از توضیح اجمالی آنها صرفنظر شده و صرفاً به ساختمان و عملکرد هر یک اشاره ای شده است. جهت آشنایی بیشتر می توانید به مبحث یخچالهای خانگی (فصل پانزده) رجوع نمائید.

۱ – ۱ – ۱۸ – اجزاء مکانیکی کولر گازی

منظور از اجزاء مکانیکی  ، قطعاتی است که کنار یکدیگر قرار گرفته اند تا با ایجاد مسیر حرکت گاز ، سرما سازی را بوجود آورند. بدیهی است بروز عیب در هریک از قطعات مذکور ، تولید سرما در کولر را شدیداً تحت تأثیر قرار میدهد. این عناصر به اختصار عبارتند از:

۱ -کمپرسورکولر

کمپرسور کولر نیز دو جزء مکانیکی و الکتریکی دارد. به قسمت الکتریکی آن موتور گفته می شود ولی ترکیب الکترو موتور با سایر اجزاء ، کمپرسور را بوجود می آورد. کمپرسورهای متداول در کولر گازی به دو شکل طراحی و ساخته می شوند.

یک نوع از این کمپرسورها (شکل ۱-۱۸) به نوع دورانی (رتوری) مشهور است. با اتصال برق به موتور الکتریکی کمپرسور ، روتور به دوران در آمده به واسطه حالت خاصی که دارد ، گاز را از مسیر برگشت (پس از سرماسازی) مکیده و با فشار ، وارد مسیر رفت می کند. به این ترتیب عمل تولید سرما در کولر مداوماً ادامه خواهد داشت.

نوع دیگر کمپرسور رایج در کولرهای گازی ، نوع پیستونی است که شباهت بسیار زیادی به موتورهای پیستونی به کار رفته در اتومبیل دارد. با این تفاوت که نیروی محرکه پیستون در اتومبیل ، احتراق بنزین است اما در کمپرسور کولرگازی این نیرو توسط انرژی الکتریکی حاصل می شود (شکل ۲- ۱۸ ).

نحوه تعمیرات کولر گازی

شکل ۱-۱۸: کمپرسور دورانی (رتوری)                                 شکل ۲-۱۸: کمپرسور پیستونی

۲- کندانسور (رادیاتور):

گاز سرماساز در کمپرسور تحت فشار قرار میگیرد تا بتواند مسیر گردش خود را در مجموعه مکانیکی کولر پشت سر نهد. افزایش دمای گاز پس از کمپرسور ، امری بدیهی است و اگر این دما به شکلی از آن سلب نشود ، سرماسازی کیفیت مطلوبی نخواهد داشت. به همین منظور قبل از وارد شدن گاز تحت فشار قرار گرفته در مسیر مکانیکی کولر ، آن را از کندانسور عبور میدهند و چون این قسمت از کولر تحت فشار هوایی است که از چرخش پروانه فن حاصل می شود ، مقدار زیادی از دمای گاز کاسته خواهد شد.

٣- فیلتر (درایر):

گاز سرماساز پس از کندانسور و کاهش نسبی دما از درایر عبور می کند تا جرمهای داخلی لوله های کندانسور و رطوبت گاز به طور کامل از آن جدا شود و گاز خالص و خشک وارد مسیر سرماسازی شود.

۴- اواپریتور

اواپریتور کولرگازی با اواپریتور یخچال تا حدود زیادی متفاوت است. زیرا در یخچال ، اواپریتور محل تولید یخ و انجماد مواد غذایی است در حالی که اواپریتور کولرگازی ، محیطی بسیار سرد ، در مسیر گردش گاز است. معمولاً لوله های اواپریتور را در عموم وسایل سرماساز از آلومینیوم می سازند تا انتقال سرما در آن به سهولت انجام شود. گاز سرماساز با رسیدن به این قسمت از کولرگازی ، به حالت تبخیر در آمده و تولید سرما می کند و هوای متراکم به وجود آمده توسط چرخش پروانه فن ، سرمای حاصله را به سمت خارج از کولر گسیل می دارد و به این ترتیب پس از مدتی دمای محیط کاهش یافته و خنک می شود.

۵ – پروانه های کولرگازی

کولرهای گازی به طور عموم دارای دو پروانه هستند که بر روی شافت موتور سوار شده اند. پروانه اواپریتور از مجرای ورودی ، هوا را مکیده و با فشار روانه لوله های سرد آلومینیومی اواپریتور می کند تا سرمای کولر وارد محیط شود. پروانه کندانسور عمل مشابه را در جهتی عکس انجام می دهد. یعنی با مکش هوا از مسیر ورودی ، آن را با فشار به سمت کندانسور روانه می کند تا اندکی از دمای گاز تحت فشار قرار گرفته (که با ورود به کندانسور موجب ازدیاد دمای آن شده) کاسته شود. طبیعی است که هوای دمیده شده به کندانسور ، پس از آن بسیار گرم خواهد بود. این هوا به سمت بیرون از محیط منزل و یا اداره روانه می شود.

۶- لوله کاپیلاری (لوله مویی)

این لوله که طول و قطر آن متناسب با قدرت کولر متفاوت است ، وظیفه تبدیل گاز به حالت مایع و حمل آن تا ابتدای اواپریتور را بر عهده دارد. لوله مویی عموماً از جس مس ساخته می شود. این لوله حد فاصل بین خروجی درایر تا ابتدای اواپریتور قرار دارد.

۷- سینی زیر کولر

در مواردی که شارژ گاز سرماساز در کولر بیش از مقدار لازم صورت گرفته و یا دمای ترموستات با گرمای محیط تناسب نداشته باشد و… بر روی لوله های آلومینیومی اواپریتور ، ذرات یخ ایجاد شده و در زمان استراحت کولر (زمان اتومات ترموستات) ، براثر ازدیاد دما ذوب میشوند.

آب ایجاد شده از ذوب برفکهای اواپریتور بر روی سینی ریخته می شود. در قسمتی از سینی کولر ، محل خروج آب مذکور تعبیه شده است.

معمولاً سینی زیر کولر را رنگ می زنند تا در برابر فرسایش ناشی از شرایط جوی از مقاومت بیشتری برخوردار باشد. توسط یک شیلنگ ، آب سینی را به خارج از کولر هدایت می کنند.

محل خروج آب داخل سینی

شکل ۳-۱۸: محل خروج آب داخل سینی

۸- خروجی هوای سرد و فیلتر مربوطه

در اکثر کولرهای گازی ، هوای سرد از قسمت جلوی کولر خارج می شود و جهت جلوگیری از ورود ذرات غبار به داخل مسير ، هوای سرد را از یک فیلتر اسفنجی عبور می دهند (شکل ۴-۱۸).

خروجی هوا و فیلتر مربوطه

شکل ۴-۱۸ : خروجی هوا و فیلتر مربوطه

شکل ۵-۱۸

۲ – ۱ – ۱۸ – اجزای الکتریکی کولر گازی

عناصر الکتریکی کولرهای گازی عبارتند از موتور الکتریکی – رله – اورلود – ترموستات – موتور فن – کلید چند حالته (مختص موتور فن)- لامپ خبر – خازن راه انداز – کلید اصلی کولر.

از آنجا که اکثر عناصر مذکور در مبحث یخچال به طور کامل مورد شرح قرار گرفت ، در این مبحث به صورت بسیار خلاصه به آنها پرداخته ایم و تعمیرات برد کولر گازی بصورت مفصل در کلاس تعمیرات لوازم خانگی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

۱- موتور الکتریکی

موتور الکتریکی کولر از نوع موتور آسنکرون است با دو سیم پیچ اصلی و کمکی که در لحظه آغازین حرکت و به منظور دستیابی به بیشترین مقدار گشتاور ، هر دو سیم پیچ با یکدیگر در مدار قرار دارند و پس از راه­اندازی کولر ، سیم پیچ کمی توسط رله از مدار خارج می شود. پس از استارت و با حرکت روتور ، گاز سرماساز از مسیر برگشت مکیده شده و پس از آنکه در کمپرسور تحت فشار قرار گرفت ، به مجموعه مکانیکی کولر تزریق می شود تا در جای خود تولید سرما نماید.

۲- رله

رله از جمله عناصری است که وجود آن در مجموعه الکتریکی اکثر ماشینهای سرماساز ، حیاتی است و هر گونه عیب در عملکرد و یا ساختمان آن ، دستگاه را دچار مشکل جدی خواهد نمود. به کمک رله هر دو سیم پیچ اصلی و کمکی در لحظه استارت در مدار بوده و پس از آن ، سیم پیچ کمکی از مدار جدا می شود.

۳- اورلود

اورلود علاوه بر جریان کششی موتور ، حرارت داخل کمپرسور را نیز تحت کنترل خود دارد و به هر دلیل ، هر یک از دو مورد مذکور از حد معینی تجاوز نماید ، اورلود تحریک شده و مدار الکتریکی کمپرسور را باز خواهد نمود. مادامی که عیب در مجموعه کولر وجود داشته باشد ، راه اندازی آن به واسطه وجود اورلود غیر ممکن خواهد بود. بدیهی است حساسیت بی مورد اورلود به عبور جریان و یا افزایش دما ، می تواند منجر به بروز عیوب جدی در کار دستگاه گردد.

۴- ترموستات

به کمک ترموستات ، تولید سرما در کولر کنترل می شود. از آنجا که لوله بلوی ترموستات ، مماس با  اواپریتور قرار دارد ، ازدیاد سرما ، گاز داخل لوله بلو و در نتیجه گاز درون مجموعه لوله مویی و فانوسک ترموستات را تحت تأثیر قرار داده و موجب عملکرد اتومات کلید ترموستات می شود. بدیهی است با افزایش دما و انبساط فانوسک بر اثر افزایش حجم گاز ، کلید ترموستات مجددا به حالت بسته در آمده و سرماسازی کولر مجددا آغاز خواهد شد.

محل قرارگیری لوله بلوی ترموستات

شکل ۶-۱۸: محل قرارگیری لوله بلوی ترموستات

۵ – موتور فن

از آنجا که نیاز به هوای خنک در ساعات مختلف شبانه روز متفاوت است ، موتور فن یا به عبارتی موتوری که قرار است هوای لازم جهت وزیدن به اواپریتور را تأمین کند نیز چند سرعته است. این موتورها که در واقع در گروه موتورهای آسنکرون (مبحث ۲-۱۲-۱) قرار دارند ، یک سیم مشترک و بازای تعداد دورشان ، دارای سر سیم های خروجی از موتور هستند.

۶- کلید چند حالته (کلید فن)

توسط این کلید به سرعتهای مختلف فن ، فرمان داده می شود. این کلید تا حدودی یادآور کلید چند حالته پنکه سقفی است با این تفاوت که در ساختمان این کلید از سیم پیچ با خروجیهای متفاوت استفاده نشده است.

کلید چند حالته فن

شكل ۷-۱۸: کلید چند حالته فن

۷- لامپ خبر

توسط این لامپ ، حالت کار کمپرسور مشخص می شود. در اکثر کولرهای گازی لامپ خبر را با کمپرسور در حالت موازی قرار میدهند تا روشن شدن آن ، بیانگر تولید سرما در کولر باشد و خاموشی آن نیز ، اتومات ترموستات را نشان دهد. جایگاه لامپ خبر در قسمت تابلوی برق کولر گازی است.

۸- تابلوی برق کولر گازی

در این قسمت معمولاً ولوم ترموستات – کلید چند حالته فن – کلید اصلی دستگاه – لامپ خبر قرار داده می شود. در شکل ۸-۱۸ تابلوی برق کولرگازی ناسیونال نشان داده شده است.

تابلوی برق کولر گازی

شکل ۸-۱۸. تابلوی برق کولر گازی

۲ – ۱۸ – نکات مهم در استفاده از کولرگازی این نکات بسیار کلیدی در آموزش نصب کولر گازی هستند.

۱- دو شاخه: سیم رابط و پریز کولر را همواره متناسب با جریان مصرفی دستگاه انتخاب کنید (جریان مصرفی کولر نسبتا زیاد است). دقّت در انتخاب وسایل مذكور فوق العاده ضروری است.

۲- بهتر است جهت حفاظت از دستگاه یک فیوز مستقل در نظر گرفته شود.

۳ – از آنجا که بدنه کولر به طور مداوم در دسترس انسان قرار ندارد ، اِرت آن چندان ضروری به نظر نمی رسد با این حال توصیه می شود ، آن را به یکی از روشهای حفاظتی مبحث ۶-۱ مجهز نمایید.

۴- سینی زیر کولر را رنگ آمیزی کنید تا دوام آن افزایش یابد.

۵ – محل نصب کولر را به گونه ای در نظر بگیرید تا از تابش مستقیم نور آفتاب و یا باران مصون باشد.

۶- همواره ترموستات را بر روی دمای مناسب و مورد نیاز قرار دهید تا از مصرف بی رویه برق و یا استهلاک بی مورد کولر جلوگیری شود.

۷- با آغاز فصل گرما و قبل از راه اندازی دستگاه ، شخصاً و یا توسط تعمیرکار مجرب ، اجزاء مکانیکی و الکتریکی کولر را مورد بازدید قرار دهید و پس از خاک گیری و بررسی مسیر خروجی آب سینی ، دستگاه را در محل مورد نظر نصب و روشن نمایید.

۸- تا آنجا که ممکن است از کولر در ساعات اولیه شب استفاده نکنید زیرا در این ساعات ولتاژ کمترین سطح ممکنه را داراست و این مسئله ، کمپرسور را تحت فشار قرار داده و از عمر و دوام آن کاسته خواهد شد.

۳- ۱۸ – مدار الکتریکی کولرهای گازی

دیاگرام سیم بندی کولر گازی

شکل ۹- ۱۸ : دیاگرام سیم بندی کولر گازی

دیاگرام سیم بندی کولر گازی هیتاچی

شکل ۱۰ – ۱۸: دیاگرام سیم بندی کولر گازی هیتاچی

نقشه سیم بندی کولر گازی روسی

شکل ۱۱-۸ : نقشه سیم بندی کولر گازی روسی

نقشه سیم بندی کولر گازی ناسیونال

شکل ۱۲- ۱۸ : نقشه سیم بندی کولر گازی ناسیونال

نقشه سیم بندی کولر گازی شارپ مدلهای

شکل ۱۳- ۱۸ : نقشه سیم بندی کولر گازی شارپ مدلهای :

[AF – ۱۸۰۰MI , AF – ۱۸۰۰ MS]

[ AF – ۱۳۰۰ MH , AF – ۲۴۰۰ MC … AF- 240 H0MC ]

نقشه سیم بندی کولر گازی

شکل ۱۴- ۱۸ : نقشه سیم بندی کولر گازی

نقشه سیم بندی کولز گاری توشیبا

شکل ۱۵ – ۱۸ : نقشه سیم بندی کولز گاری توشیبا

نقشه سیم بندی کولز گازی وستینگهاوس

شکل ۱۶ – ۱۸ : نقشه سیم بندی کولز گازی وستینگهاوس

 

۴ – ۱۸ – چگونگی ایجاد سرما توسط کولر گازی این مبحث به صورت کامل در کلاس تعمیرات کولر گازی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

به طور کلی می توان گفت در عموم وسایل سرماساز همچون کولرگازی – یخچال – فریزر – آب سرد کن … از اصول مشابهی استفاده شده است. در واقع فوران گاز مایع و تبدیل آن به حالت گاز تولید سرما می کند و این اصل در کولر گازی به شرح زیر اعمال شده است. با روشن شدن کولر ، کمپرسور گاز را از لوله مکش مکیده و پس از آنکه تحت فشار قرار گرفت ، روانه لوله رفت می سازد.

و بدیهی است دمای گاز به هنگام خروج از کمپرسور زیاد است و این از خصوصیات طبیی گازهاست که هر گاه تحت فشار قرا رگرفته و فشرده شوند ، دمای آنها افزایش می یابد و اگر این فشار از حد معینی تجاوز کند ، گاز به حالت مایع تبدیل خواهد شد.

به وسیله کندانسور (پس از کمپرسور) و تحت هوایی که به وسیله چرخش پروانه مربوطه ایجاد می شود اندکی از دمای گاز کاسته شده و روانه فیلتر می شود تا رطوبت و یا رسوباتی را که احتمالا از جداره های داخلی لوله های کندانسور جدا شده اند از آن گرفته شود.

پس از فیلتر و تحت فشار کمپرسور ، گاز وارد لوله مویی شده و از آنجا که سطح مقطع لوله مویی بسیار محدود است ، فشار وارده بر گاز افزایش یافته و آن را به مایع تبدیل می کند. پس از این قسمت گاز وارد لوله های آلومینیومی اواپریتور شده و با استفاده از محیط باز داخل لوله های آن ، اجازه فوران یافته و تولید سرما آغاز می شود.

وزش باد ایجاد شده به توسط پروانه مخصوص اواپریتور ، سرما را از لوله ها گرفته و وارد محیط مورد نظر می سازد و به این ترتیب دمای محیط به تدریج کاهش یافته و این امر موجب انقباض گاز داخل ترموستات و در نتیجه فانوسک شده و در نهایت عمل اتومات صورت گرفته و تولید سرما متوقف می شود. با افزایش دما و انبساط فانوسک ، کلید ترموستات بسته شده و عمل سرماسازی مطابق مطالب گفته شده ، آغاز می شود و پس از مدّتی…

گاز سرماساز (فريون ۲۲) پس از اواپریتور وارد کمپرسور می شود تا مجددا تحت فشار قرار گرفته و وارد مسیر سرماسازی گردد.

۵ – ۱۸ – عیب یابی در کولر گازی

* عيب ۱ : با اتصال دو شاخه برق کولر به پریز و بدون آنکه کلید اصلی و یا ترموستات در حالت روشن باشند ، فیوز برق منزل را قطع می کند.

علّت و رفع عیب: از آنجا که کلید اصلی و یا ترموستات در حالت قطع قرار دارند و عیب ۱ بروز نموده ، قطعاً اتصال کوتاه سیم های رابط یا در دو شاخه و یا در سیم های رابط و یا در اتصالات جعبه تقسیم داخل کولر صورت گرفته است. بنابراین لازم است قطعات مذکور به ترتیب مورد بررسی قرار گیرند و پس از شناسایی محل واقعی عیب ، نسبت به رفع آن اقدام شود.

* عیب ۲: به محض روشن شدن کلید اصلی دستگاه (و یا ترموستات) ، فیوز برق منزل را قطع می کند.

علّت ۱: اتصالات اشتباه شده است.

رفع عیب: اگر سیم بندی دستگاه را مورد سرویس و تجدید قرار داده اید ، احتمالا در ترکیب مدار اشتباهی صورت گرفته است. یکبار دیگر مدار را مورد بررسی قرار دهید.

علّت ۲: یکی از سیم ها از محل اتصال خود خارج و با سیم های مجاور برخورد کرده است.

رفع عیب: بدنه کولر را به آرامی از سینی خارج نموده و صحت اتصالات را مورد بررسی قرار دهید. اگر سیمی را محل استقرارش جدا شده یافتید ، نسبت به اتصال مجدد آن اقدام کنید.

علّت ۳: یکی از خازنها خراب شده است.

رفع عیب: از جمله علل اتصال کوتاه در لوازمی که دارای خازن هستند ، فساد و یا از بین رفتن دی الکتریک خازن است. جهت تست و تعویض خازن معیوب مطالب مبحثهای ۶-۱۱-۱ و ۹-۱۱-۱ را مطالعه فرمایید.

علّت ۴: موتور فن و یا موتور کمپرسور سوخته است.

رفع عیب: کلید چند حالته فن را برروی off (خاموش) قرار دهید. اگر عیب ۲ برطرف شد مشکل از موتور فن است و اگر در این وضعیت همچنان فیوز برق منزل را قطع می کند ، مشکل از موتور کمپرسور است.

مطالبه جریان اضافی در کمپرسور علاوه بر آنکه می تواند ناشی از سوختن سیم پیچها باشد ، در مواردی بیانگر عیوب دیگری همچون مسدود شدن مسیر گردش گاز و یا خرابی رله نیز هست. جهت بررسی و رفع عیب موتور فن و یا کمپرسور مطالب مبحث ۲-۱۲-۱- د را مورد مطالعه قرار دهید.

* عیب ۳: کولر روشن نمی شود.

علّت ۱: پریز برق ندارد.

رفع عیب: پریز را به وسیله آومتر (قسمت ولتاژ) و یا ولتمتر مورد بررسی قرار دهید و در صورت مشاهده عیب به رفع آب بپردازید.

علّت ۲: دو شاخه و یا سیم رابط خراب است.

رفع عیب: ابتدا دستگاه را از برق جدا کنید و پس از آن ورودی برق را در ترمینال اصلی کولر به یکدیگر ارتباط دهید. در صورت سالم بودن دو شاخه و کابل (سیم رابط) ، به محض اتصال رابطهای آومتر  (۱×R) به دو شاخه ، عقربه منحرف شده و اهم ناچیزی را نشان میدهد. در غیر این صورت با دو شاخه دچار اشکال شده و یا یکی از سیم های رابط قطع شده است که باید هر یک جداگانه مورد بررسی قرار گیرند تا عیب شناسایی و رفع شود.

علّت ۳: کلید اصلی خراب است.

رفع عیب: برخی از کولرهای گازی علاوه بر ترموستات ، دارای کلید جهت روشن و خاموش نمودن دستگاه هستند (شکل ۸-۱۸). جهت تست کلید (پس از قطع برق دستگاه) ، یکی از سیم های متصله به پایه کلید را از آن جدا ساخته و سپس رابطهای آومتر را  (۱×R) به آن متصل کنید. در حالت وصل کلید عقربه منحرف شده و تقریبا برروی صفر می ایستد و در حالت قطع کلید برروی بی نهایت خواهد ایستاد. اگر با قطع و وصل کلید از عقربه آومتر عکس العملی دیده نشود ، تعویض کلید الزامی است. در انتخاب کلید جدید به جریان نامی آن دقت شود تا کلیدی مناسب کولرگازی تهیه گردد.

علّت ۴: یکی از سیم های اصلی مدار قطع شده است.

رفع عیب: اگر فاز و یا نول اصلی مدار قطع شود هر دو بخش کمپرسور و موتور فن دچار مشکل خواهند شد. از این رو پس از قطع برق دستگاه و باز کردن بدنه ، به جستجوی سیمی باشید که از محل استقرارش جداشده است. با اتصال سیم مورد نظر به محل مربوطه ، کولر به حالت عادی خود باز می گردد.

* عیب ۴: کولر اتصال بدنه دارد.

علّت و رفع عیب: مدار الکتریکی کولر نسبت به سایر لوازم خانگی از پیچیدگی بیشتری برخوردار است. با این وجود رفع عیب ۴ کار چندان مشکلی نیست. پس از قطع برق دستگاه ، ارتباط الکتریکی عناصر اصلی مدار از قبیل موتور فن ، کمپرسور ، ترموستات ، لامپ خبر و… را با یکدیگر و مدار قطع کنید. البته این عمل می بایست با دقت و علامت گذاری خاصی صورت گیرد تا ارتباط مجدد آنها با مدار برایتان دشوار نشود. اگر در این حالت اتصال بدنه از بین رفت ، می توانید عناصر مذکور را جداگانه و به دنبال هم وارد مدار کنید.

هرگاه با ورود یکی از اجزا اتصال بدنه دیده شد ، در شناسایی قطعه مورد نظر موفق بوده اید حال می بایست عیب را رفع کنید. البته گاهی از اوقات خود وسیله دارای اتصال بدنه نیست بلکه مشکل از سیم های رابط آنست از این رو می توانید وسیله مورد نظر را به وسیله چراغ سری (شکل ۱۰-۳) مورد آزمایش قرار دهید و اگر پاسخ آزمایش منفی بود (دارای اتصال بدنه نبود) ، سیم های رابط را تعویض کنید.

* عیب ۵: با حرکت ولوم ترموستات ، هیچ عکس العملی از کمپرسور دیده نمی شود اما موتور فن سالم است.

علّت ۱: ترموستات خراب است.

ترموستات کولر گازی دارای عملکرد مشابه ترموستات یخچال و سایر ماشینهای سرماساز است. تفاوت عملکرد این ترموستات در دمای لازم جهت قطع و وصل آنهاست. به طور اعم می توان ترموستات را به دو قسمت کلید و اتومات تقسیم نمود. عیب ۵ می تواند از ناحیه کلید ترموستات بروز کند و عدم عملکرد اتومات ترموستات معایب دیگری را ایجاد می کند که در بخش مربوطه شرح داده خواهد شد.

 

شكل ۱۷-۱۸: ترموستات کولرگازی

کلید ترموستات را به وسیله آومتر  (۱×R) مورد آزمایش قرار دهید. ابتدا سیم های متصله به پایه های ترموستات را از آن جدا ساخته و سپس رابطهای آومتر را به آنها ارتباط دهید. در حالت وصل کلید باید عقربه (تقریباً) بر روی صفر و در حالت قطع برروی بی نهایت بایستد. در غیر این صورت تعویض ترموستات الزامی است.

علّت ۲: سیم های رابط بین ترموستات و موتور (کمپرسور) قطع شده است.

رفع عیب: در صورت قطع سیم های رابط موتور و یا خروج یکی از این سیم ها از محل مربوطه ، برق به موتور نرسیده و در این حالت بروز عیب ۵ کاملاً طبیعی به نظر می رسد. ابتدا برق دستگاه را قطع و سپس بدنه را از سینی (شکل ۱۸-۱۸) جدا سازید و تمام اتصالات بين موتور و کمپرسور را به دقت مورد بازدید قرار دهید. در صورت مشاهده قطع ارتباط سیمی با محل اتصالش به رفع عیب بپردازید تا کولر به شرایط عادی خود باز گردد.

خروج بدنه از سینی کولرگازی

شکل ۱۸-۱۸: خروج بدنه از سینی کولرگازی

علّت ۳: موتور فن کاملاً سوخته است.

رفع عیب: جهت تست و بررسی موتور فن مطالب مبحث ۲-۱۲-۱- د را مورد مطالعه قرار دهید.

* عیب ۶: سرمای کولر بیش از حد است به گونه ای که قسمتهایی از اواپریتور ، برفک زده اما اتومات انجام نمی شود.

علّت ۱: کنتاکتهای ترموستات به یکدیگر جوش خورده اند.

رفع عیب: ولوم ترموستات را در جهت خلاف عقربه های ساعت به حرکت در آورید. اگر با رسیدن به نقطه خاموش ، کمپرسور متوقف نشد ، کلید ترموستات خراب شده است و باید ترموستات را تعویض کنید.

علّت ۲: لوله بلوی ترموستات از محل نصب خود خارج شده است.

رفع عیب: در شکل ۶-۱۸ محل نصب لوله بلوی ترموستات دیده می شود. بدیهی است در صورت خروج لوله بلو از این محل ، حساسیت ترموستات نسبت به سرما فوق العاده کاهش یافته و بر اثر افزایش برودت در اواپریتور ، برفک به وجود می آید. با نصب مجدد لوله بلو بر روی لوله های آلومینیومی اواپریتور عیب ۶ رفع خواهد شد.

علّت ۳: قسمت اتومات ترموستات گازی خراب شده است.

رفع عیب: همان طور که قبلاً نیز شرح داده شد ، ترموستات گازی دارای دو بخش است. کلید و قسمت اتومات. در صورت بروز حفره در طول لوله مویی ترموستات ، بدنه فانوسک و یا خود لوله بلو ، گاز داخل ترموستات (معمولا اِتر یا جیوه) از آن خارج شده و دیگر حساسیتی نسبت به افزایش و یا کاهش دما وجود نخواهد داشت. در چنین مواردی ، ناگزیر به تعویض ترموستات خواهید بود.

* عیب ۷: با وجود برفک برروی اواپریتور ، باد سرد از کولر خارج نمی شود.

علّت ۱: کلید چند حالته فن خراب است.

رفع عیب: نمونه ای از این کلید در شکل ۷-۱۸ دیده می شود. از جمله عللی که منجر به عدم حرکت موتور فن می شود ، خرابی کلید است. جهت تست کلید از آومتر (۱×R) استفاده کنید. در حالی که دستگاه از برق جدا شده است ، یکی از رابطهای آومتر را بر روی پایه مشترک و پایه دیگر را برروی خروجی ۱ قرار دهید. اگر با حرکت ولوم ، عقربه منحرف نشد ، خراب بودن کلید قطعی است. آن را تعمیر و یا تعویض کنید.

علّت ۲: موتور فن کاملاً سوخته است.

رفع عیب: اگر برروی ترمینال اصلی موتور ولتاژ وجود دارد اما موتور حرکت نمی کند سوختن آن قطعی است. برای تجدید سیم پیچی موتور فن می بایست از یک تعمیرکار مجرب کمک بگیرید.

علّت ۳: پروانه مخصوص اواپریتور ، هرزگرد شده است.

رفع عیب: در این حالت علاوه بر آنکه از کولر باد سرد خارج نمی شود ، صدای ناهنجاری نیز به گوش می رسد. با استقرار مجدد پروانه بر روی محور موتور فن عیب ۷ برطرف خواهد شد.

علّت ۴: تسمه پروانه فن پاره شده است.

رفع عیب: در برخی از کولرهای گازی ، چرخش محور موتور فن به وسیله پولی و تسمه به پروانه اواپریتور منتقل می شود که در صورت پاره شدن تسمه ، باد پروانه مورد نظر متوقف شده و ایجاد برفک برروی اواپریتور کاملا طبیعی خواهد بود. با تعویض تسمه پاره شده ، مجدداً از کولر هوای سرد خارج می شود.

علّت ۵: مسیر ورود هوا به داخل کولر مسدود است.

رفع عیب: در نصب کولر می بایست نهایت دقت به کار گرفته شود تا مسیرهای ورودی هوا مسدود نشود. در شکل ۱۹-۱۸ مسیرهای ورود و خروج هوا در کولر ناسیونال قابل رؤیت است (در دفترچه راهنمای کولرهای گازی به ذکر این نکته توجه شده است).

مسیرهای ورود و خروج هوا

شکل ۱۹-۱۸: مسیرهای ورود و خروج هوا

* عیب ۸: هوای خارج شده از کولر ، کاملاً گرم است.

علّت ۱: ترموستات خراب است و کمپرسور روشن نمی شود.

رفع عیب: ترموستات را پیرو مطالبی که در عیب ۵ ذکر شده مورد آزمایش و رفع عیب قرار دهید.

علّت ۲: سیم رابط بین ترموستات و کمپرسور قطع شده است.

رفع عیب: به رفع عیب علّت ۲ از عیب ۵ رجوع نمایید.

علّت ۳: اورلود خراب است.

رفع عیب: در اکثر کولرهای گازی ، اورلود را در داخل کمپرسور و بر روی کلافها مستقر می کنند و این مسئله در مواردی همچون عیب ۸ ، هزینه تعمیر را به مراتب افزایش می دهد زیرا جهت تعمیر و یا تعویض اورلود ، شکافتن پوسته کمپرسور الزامی است.

اگر اورلود کمپرسور همچون کمپرسورهای یخچال در دسترس باشد کافی است آن را با نوع مشابه ای که دارای همان اعداد و ارقام یا به عبارتی همان مشخصات نامی باشد ، تعویض کنید.

علّت ۴: رله استارت معیوب است.

رفع عیب: در صورت قطع سیم پیچ رله استارت ، فاز اصلی موتور (کمپرسور) قطع می شود و در این حالت بروز عیب ۸ کاملاً طبیعی است. جهت تست رله استارت به توضیحات پیرامون همین بحث در فصل یخچالهای خانگی رجوع نمایید.

علّت ۵: گاز کولر تخلیه شده است.

رفع عیب: اگر کمپرسور در حال کار است اما بادی که خارج می شود گرم است و لوله های اواپریتور نیز سرد نشده اند ، تخلیه و یا نشت گاز کولر قطعی است. باید کولر را ابتدا به طور کامل تخلیه و پس از پیدا کردن محل نشت و ترمیم آن ، در دستگاه گاز فریون ۲۲ را تزریق کنید که این عملیات نیاز به تخصص فراوان دارد و جهت حصول نتیجه بهتر می توانید از تعمیرکار مجرب کمک بجویید.

* عیب ۹: قبل از آنکه کمپرسور استارت نماید ، با شنیدن صدایی متوقف می شود.

علّت ۱: برق ضعیف است.

رفع عیب: توسط ولتمتر و یا قسمت ولتاژ آومتر ، برق را اندازه بگیرید و اگر مقدار ولتاژ بیش از حدّ کم است ، به منظور آنکه کولر و سایر مصرف کننده های منزل در اثر کاهش ولتاژ آسیب نبینند ، از ترانس افزاینده ولتاژ استفاده کنید. در غیر این صورت در ساعات اولیه شب کولر را روشن نکنید.

علّت ۲: مسیر گردش گاز مسدود است.

رفع عیب: در صورت انسداد مسیر گردش گاز که می تواند در اثر برخورد لوله های رابط با جسمی سخت و یا مسدودشدن درایر و … رخ دهد ، کمپرس گاز و به حرکت در آوردن آن در مسیر دشوار شده و موتور را با مشکل مواجه خواهد ساخت. از جمله علائم انسداد مسیر گردش گاز این است که قسمتی از اواپریتور سرد و سایر قسمت ها گرم می مانند و در مجموع از کولر هوای سرد و خنک خارج نمی شود. در صورت حصول اطمینان از مسدود بودن مسیر ، لازم است جهت رفع عیب از یک تعمیر کار مجرب در تخلیه و شارژ گاز کمک بگیرید.

علّت ۳: رله استارت خراب است.

رفع عیب: در صورت خراب بودن رله ، سیم پیچ کمکی وارد مدار نمی شود و به همین دلیل سیم پیچ اصلی بیش از حد تحت فشار قرار خواهد گرفت و جریان اضافی که در این حالت توسط کمپرسور کشیده می شود ، اورلود را تحریک و موجب قطع مدار خواهد شد.

جهت تست اورلود ، مداری مانند مدار شکل ۳۰-۱۵ بسازید و پس از بستن کلید ، برای یک لحظه شستی را فشار داده ، رها کنید. اگر کمپرسور با شرایط عادی خود شروع به کار کرد ، باید رله را با نوع مشابه اش تعویض کنید.

علّت ۴: اورلود خراب است.

رفع عیب: همان طور که قبلا اشاره شد ، وظیفه اورلود کنترل جریان کششی موتور است. در بعضی موارد دیده شده که اورلودها حتی به جریان نامی موتور حساسیت بی مورد نشان داده و موجب قطع برق کمپرسور می شوند. می توانید در مدار شکل ۳۰-۱۵ یک آمپر متر قرار داده و اورلود را از مدار خارج کنید. حال اگر پس از راه اندازی کمپرسور ، جریان کششی در حدّ جریان نامی است ، پس اورلود باید تعویض شود و اگر جریان بالاست ، اورلود سالم است و باید موتور تجدید سیم پیچی شود که این عمل نیازمند خروج موتور از کولر و نصب مجدد آن پس از تجدید سیم پیچی و شارژ گاز است که علاوه بر تخصص فراوان به هزینه قابل توجهی نیز نیاز دارد.

علّت ۵: موتور نیم سوز است.

رفع عیب: در توضیحات رفع عیب علّت ۴ به این مورد پرداخته شده است.

علّت ۶ : خازن راه انداز خراب است.

رفع عیب: اکثر موتورهای به کار رفته در کمپرسور کولرهای گازی از نوع آسنکرون با راه انداز خازنی هستند. بدیهی است که بروز عیب در خازن ، استارت کمپرسور را با مشکل مواجه خواهد ساخت. جهت تست و تشخیص عیب خازن ، همچنین تعویض آن مطالب مبحث ۱۱-۱ را مطالعه کنید.

* عیب ۱۰: موتور فن صدای هوم داده امّا حرکت نمی کند.

علّت ۱: شافت موتور گریپاژ و یا درگیر است.

رفع عیب: گریپاژ به پدیده عدم توانایی حرکت در سطح متحرک برروی یکدیگر گفته می شود. در مورد موتورهای الکتریکی این پدیده به واسطه خرابی یاتاقانها (بلبرینگها) و یا فرسایش بیش از حد بوشها اتفاق می افتد و با تعویض قطعات مذكور ، عیب به طور کامل برطرف می شود.

در بعضی موارد دیده شده که به واسطه درگیری یکی از پروانه های متصل به شافت موتور فن با دیگر اجزاء کولر گازی ، حرکت روتور فن با مشکل مواجه می شود که در این صورت پس از باز کردن بدنه و رفع مشکل ، کولر به شرایط عادی خود باز می گردد.

علّت ۲: خازن راه انداز خراب است. رفع عیب: نقش خازن راه انداز در استارت و کار موتورهای آسنکرون فوق العاده مهم است و در صورت بروز هر گونه عیبی در ساختمان و عملکرد آن ، استارت موتور با مشکل مواجه خواهد شد. جهت تست و رفع عیب از خازن ، مطالب مبحث ۱۱-۱ را مطالعه نمایید.

علّت ۳: موتور نیم سوز است.| رفع عیب: نیم سوز شدن موتور به پدیده اتصال حلقه و اتصال کلاف در یک موتور آسنکرون گفته می شود که البته این عیب می تواند به واسطه پیدایش علل دیگری ظهور نموده باشد. به عنوان مثال ابتدا پروانه های فن با بدنه درگیر می شوند و موتور جهت استارت به قدرت بیشتری نیاز پیدا میکند و این امر با کشیدن جریان اضافی و در نتیجه آسیب دیدن سیم پیچها همراه می شود. بنابراین حتی پس از رفع درگیری محور موتور با اجزاء دیگر کولر ، موتور فن قدرت استارت را ندارد. در چنین مواردی ناگزیر به تجدید سیم پیچی موتور خواهید بود.

* عیب ۱۱: صدای کار کولر بسیار زیاد است.

علّت ۱: کولر در وضعیت تراز قرار نگرفته است. رفع عیب: با تراز شدن موقعیت کولر ، قسمت اعظم صدای آن از میان خواهد رفت.

علّت ۲: لاستیکهای لرزه گیر موتور فن و یا کمپرسور خراب شده اند. رفع عیب: در صورت خراب شدن این لاستیکها ، صدای کار موتور فن و یا کمپرسور به شدت افزایش خواهد یافت. از این رو تعویض آنها (در صورت خراب شدنشان بسیار ضروری است.

علّت ۳: برخی از قطعات کولر مانند تسمه های نگهدارنده موتور ، کانال مخصوص هواکش و یا… شل شده اند. رفع عیب: کلیه اتصالات را مورد بازدید قرار دهید و در صورت مشاهده پیچها و یا اتصالات شل شده به رفع عیب بپردازید.

علّت ۴: یکی از پروانه ها با شینی در گیر است. رفع عیب: مانع درگیری بین پروانه و شیئی مورد نظر شوید تا صدای کار کولر کاهش یابد.

علّت ۵: اتصالات کمپرسور و یا موتور فن به بدنه ضعیف شده است.

رفع عیب: در اغلب کولرها ، این اتصالات به توسط پیچ و مهره انجام شده. در صورت شل شدن این اتصالات ، آنها را مجدداً محکم کنید.

درباره : برق

مدار فرمان چپگرد راستگرد سریع با میکرو سوئیچ، یک نقشه پر کاربرد در صنعت است که در این برق تهران جنوب صنعتی در برق تهران جنوب می خواهیم به آن بپردازیم.

 

مدار فرمان چپگرد راستگرد سریع با میکرو سوئیچ

وقتی نام از مدار چپگرد راست گرد می آوریم یعنی ما به دو کنتاکتور نیاز داریم و وقتی که چپگرد راست گرد سریع می گوییم منظور این است که عمل تغییر جهت بدون قطعی انجام می شود و قطعی کل مدار با شستی استپ امکان پذیر است.

جهت درک بیشتر مطلب،فیلم مدار فرمان چپگرد راستگرد سریع  را مشاهده کنید:

کاربرد مدار فرمان چپگرد راستگرد سریع با میکرو سوئیچ در کجاست؟

در بعضی مواقع ما دستگاهی داریم که میخواهیم با زدن یک شستی موتور شروع به کار کند و ما دو طرف قسمت مکانیکی متحرک که وابسته به موتور است، محدودیتی توسط میکروسوئیچ ایجاد می کنیم تا یک فرایند چپ گرد راستگرد دایمی در جریان باشد و تا مادامی که ما شستی استپ را نزده ایم این مدار در حال کار باشد.

نمونه بارز استفاده از این مدار در دستگاه های قالیشویی است.

 

تصویر نقشه این مدار را در پایین مشاهده کنید:

عملکرد مدار فرمان چپگرد راستگرد سریع با میکرو سوئیچ چگونه است؟

همانطور که در بالا گفتیم فرایند تغییر جهت  توسط دو میکیرو سوئیچ انجام می گیرد، اما در مدار دو شتسی نیز قرار داده ایم تا بتوانیم در لحظه دلخواه نیز به صورت دستی تغییر جهت را انجام دهیم.

نکته دیگری که در این مدار رعایت شده فرایند اینتر لاک است که میبایست در تمام مدارت چپگرد راست گرد در نظر گرفت.

 

درباره : برق
صفحات سایت